Niet iedere vwo'er kan meer zomaar naar de universiteit

Het academisch onderwijs wordt exclusiever: niet meer elke leerling met een vwo-diploma komt er automatisch voor in aanmerking. Universiteiten moeten kleinschaligere colleges aanbieden waarbij het verplicht is aanwezig te zijn. Het aantal herkansingen voor tentamens daalt. Ook moeten universiteiten zich meer gaan onderscheiden.

Dat staat in het concept van de 'strategische agenda' voor het hoger onderwijs dat vandaag in de ministerraad wordt besproken.
Studenten mogen voortaan worden geselecteerd op basis van hun cijfers en motivatie. Loting wordt afgeschaft. Hbo'ers die na een jaar willen overstappen naar de universiteit, worden niet meer automatisch toegelaten.

Terwijl de universiteit dus moeilijker toegankelijk wordt, kunnen studenten op het hbo terecht voor veel meer typen onderwijs. Er zullen associate degrees worden opgeleid, als vervolg op een mbo-opleiding, die een diploma krijgen met minder gewicht dan de hbo-bachelor. Naast de reguliere, vierjarige hbo-bachelor­opleiding komt er een driejarig traject voor vwo'ers.

Masters
Daarnaast komen er hbo-masters die zijn afgestemd op de arbeidsmarkt. Ook in het hbo wordt het dus mogelijk na vier jaar de mastertitel te halen. Dat moet ertoe leiden dat vwo'ers niet meer automatisch kiezen voor de universiteiten.

Om de veranderingen in gang te zetten, gebruikt staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs, VVD) financiële prikkels. Een deel van het geld voor het hoger onderwijs wordt in 2016 verdeeld aan de hand van prestaties. Een ander deel komt ten goede aan instellingen die het lukt hun profiel aan te scherpen: ze moeten duidelijk maken 'wat voor type instelling met wat voor type studenten ze willen zijn'.

De maatregelen moeten ertoe leiden dat Nederland in de top-5 van kenniseconomieën komt en internationale bekendheid opbouwt in topsectoren als voedsel en bloemen, water en creatieve industrie.

Selectie
Universiteiten lieten gisteren weten ook veel te voelen voor selectie. Het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) voorziet echter problemen als te veel studenten naar het hbo gaan. De hogescholen kunnen de toestroom niet aan, waarschuwen de studenten, mede omdat de kwaliteit van de opleidingen te wensen overlaat.

De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) pleit voor betere begeleiding bij de studiekeuze om uitval van studenten te beperken.

Meer in de Volkskrant van vandaag