Universiteiten verplichten student tot volgen college

Het onderwijs aan universiteiten wordt strenger, verplichtender, selectiever en uitdagender. Dat moet de voortijdige uitval van studenten terugdringen en een einde maken aan de vermeende zesjescultuur.

'De toenemende internationale concurrentie vereist een cultuuromslag', schrijft de voorzitter van universiteitskoepel VSNU, Sijbolt Noorda, vandaag aan staatssecretaris Halbe Zijlstra (Onderwijs).

Vrijblijvend studeren kan niet langer, als het aan de universiteiten ligt. Het wordt verplicht om de colleges bij te wonen en de tentamens te maken. Het aantal herkansingen wordt teruggebracht.

Weigeren
Ook willen de universiteiten sommige studenten de toegang tot een opleiding weigeren, door aan de hand van de cijfers van het vwo-examen en de motivatie van de studenten een keuze te maken uit de aanmeldingen. Studenten zullen een 'studiekeuzegesprek' moeten voeren voordat ze aan de opleiding van hun keuze kunnen beginnen. Nu gebeurt dat bij slechts een klein aantal opleidingen.

Daarnaast zal de opzet van de universitaire opleidingen veranderen. Sommige universiteiten zullen een brede bachelorfase aanbieden, waarbij studenten zelf mogen kiezen uit een groot aantal vakken. Voor excellente en extra gemotiveerde studenten wordt er een honours' programma ingericht. Daar moet in 2014 al 10 procent van de studenten aan gaan deelnemen, terwijl dat percentage nu de 3 procent nauwelijks overstijgt.

Sneller afstuderen
De plannen van de universiteiten moeten ertoe leiden dat studenten sneller afstuderen. De VSNU heeft met de vorige minister van Onderwijs afgesproken het aantal studenten dat stopt of van opleiding verandert te beperken en studenten sneller over de eindstreep te helpen. Dat moet ook wel: er gaan geruchten dat de financiering van universiteiten gaat afhangen van de vraag hoe goed ze hierin slagen.

Niet onbelangrijk is dat het niveau van de studenten omhoog gaat; de universiteiten klagen al jaren dat er onder studenten een zesjescultuur heerst. Dat is strijdig met de ambities van Nederland: het kabinet hoopt juist de topvijf van kennislanden te bereiken.

Geld
De universiteiten vragen staatssecretaris Zijlstra hun ambities te steunen, met geld en met wetten. Of er extra geld zal komen, is de vraag, maar wat betreft de inrichting van de universitaire opleidingen lijkt Zijlstra op dezelfde lijn te zitten als de universiteiten. Onlangs lekte uit dat ook de staatssecretaris denkt aan een brede bacheloropleiding en selectie aan de poort van universiteiten. En ook voor Zijlstra is een snelle afronding van de studie erg belangrijk - denk alleen al aan de boete voor studenten die meer dan een jaar te lang over hun studie doen.

Morgen neemt de ministerraad een besluit over de zogeheten strategische agenda voor het hoger onderwijs, waarin Zijlstra zijn ideeën voor universiteiten en hogescholen ontvouwt.