Juristen: boete voor langstudeerders 'onrechtmatig'

Het kabinetsvoornemen om langstudeerders 3.000 euro extra collegegeld te laten betalen, is onrechtmatig. Dat blijkt uit juridisch advies dat studentenorganisaties LSVb, ISO en LKvV bij advocatenkantoor Stibbe hebben ingewonnen.

De wet zou 1 september al moeten ingaan en ook moeten gelden voor studenten die inmiddels al een achterstand hebben opgelopen. Daarmee druist het wetsvoorstel in tegen het zogeheten 'rechtszekerheidsprincipe'. Wat kortweg betekent dat studenten die al begonnen zijn aan een studie niet met een nieuwe regeling mogen worden geconfronteerd.

Toegankelijkheid
Verder belemmert het voorstel volgens de juristen de toegankelijkheid van het onderwijs. Ook houdt het voorstel geen rekening met verschillen tussen vol- en deeltijders en de duur en zwaarte van een opleiding. Daarmee tornt het kabinetsvoornemen aan het gelijkheidsbeginsel.

Eerder wees de Raad van State, het hoogste adviesorgaan van regering en parlement, al op het ontbreken van overgangsrecht in het wetsvoorstel. De Raad vroeg zich bovendien af waar het de staatssecretaris om te doen is: het terugdringen van het aantal langstudeerders of het halen van een bezuiniging? Aangezien er volgens de Raad geen bewijs bestaat dat dit soort maatregelen leidt tot een hoger studierendement.

Staatssecretaris Halbe Zijlstra (Hoger Onderwijs) trok in reactie op het Raadsadvies wel de boete van 3.000 euro, die ook instellingen per langstudeerder zouden moeten betalen, in. Hij vreesde net als de Raad dat er een verkeerde prikkel van zou uitgaan.

Die begrote bezuiniging van 190 miljoen euro zal hij korten op de algemene jaarlijkse rijksbijdrage voor de instellingen. Die herziening is gunstig voor universiteiten met veel trage studenten, zoals technische universiteiten, maar is ongunstig voor instellingen met een relatief goed studierendement.

Zijlstra is er overigens van overtuigd dat de regeling juridisch wel degelijk standhoudt. Dat laat hij in reactie op het bericht van de studentenorganisaties weten. Hij zet zijn voornemen gewoon door en zal het voorstel verder ongewijzigd bij de Tweede Kamer indienen.

Het wetsvoorstel, waarmee Zijlstra in totaal 370 miljoen hoopt te bezuinigen, wordt komende week in de Tweede Kamer behandeld en moet ook nog door de Eerste Kamer worden goedgekeurd.

De studentenorganisaties verwachten dat het voorstel in de Tweede Kamer al zal sneuvelen. Als dit niet het geval is en ook de Eerste Kamer niet ingrijpt, zullen zij gerechtelijke stappen zetten.