ZZP-ers aan het werk in Seats2Meet in Utrecht, waar zelfstandigen een werkplek of vergaderzaal huren kunnen huren.
ZZP-ers aan het werk in Seats2Meet in Utrecht, waar zelfstandigen een werkplek of vergaderzaal huren kunnen huren. © ANP

'Tot 2024 blijft het knokken om baan'

De komende tien jaar zullen werknemers op de Nederlandse arbeidsmarkt moeten knokken om banen. Vooral vanwege de stijgende pensioenleeftijd blijft de beroepsbevolking tot 2024 stijgen.

 
Na 2024 zet een daling in van de potentiële beroepsbevolking, maar die is volgens de studie minder sterk dan eerder werd verwacht.

Van krapte op de arbeidsmarkt of van de eerder door sommigen voorspelde war for talent is daardoor voorlopig geen sprake. Dat stelt bankier ABN Amro in een rapport over de arbeidsmarkt dat vandaag is gepubliceerd.

Tussen 2013 en 2023 houdt de bank rekening met een sterke groei van de potentiële beroepsbevolking van 245 duizend naar 620 duizend personen en een groei van 4,2 procent van de beschikbare beroepsbevolking. Dat is vooral het gevolg van de stapsgewijze verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd - een effect waarmee in vorige ramingen onvoldoende rekening is gehouden.

Toch is de trend niet nieuw. Ook de afgelopen tien jaar nam de bruto arbeidsparticipatie in de leeftijdsgroep van 45-plussers sterk toe vanwege de afbouw van de VUT en de beperking van de WAO als een verkapte regeling voor prepensioen.

Na 2024 zet een daling in van de potentiële beroepsbevolking, maar die is volgens de studie minder sterk dan eerder werd verwacht. Van structurele krapte op de arbeidsmarkt is ook op middellange termijn geen sprake. Een mogelijke uitzondering zijn specifieke vakgebieden en niches zoals specialistische banen in de financiële dienstverlening en in de ontwikkeling van sociale media.

 
'Trendwatchers wijzen erop dat de jongste, hoger opgeleide generatie niet bezig is met trouwen, geen haast heeft met kinderen en in een experience-based economy leeft waar het meer draait om het genieten van een woning of auto dan om het bezit.'

Toename ZZP'ers
Het rapport verwacht dat het aantal zelfstandigen zal blijven toenemen, in elk geval in de categorie ervaren specialisten die zichzelf liever verhuren dan voor een vast dienstverband te kiezen. Voor zzp'ers in minder specialistische delen van de arbeidsmarkt is het beeld minder gunstig. Het rapport waarschuwt voor een te rooskleurige toekomstverwachting.

'Economische groeiscenario's waren in de afgelopen jaren te optimistisch, en het is niet uitgesloten dat ze dat voor de toekomst eveneens zijn', stellen de onderzoekers. 'Het is verstandiger terughoudend te zijn over een verwachte krapte op de arbeidsmarkt.'

Genot boven bezit
De studie sluit aan bij trendwatchers die voorspellen dat de economie op middellange termijn meer draait om het 'genot' dan om het hebben van goederen. 'Trendwatchers wijzen erop dat de jongste, hoger opgeleide generatie niet bezig is met trouwen, geen haast heeft met kinderen en in een experience-based economy leeft waar het meer draait om het genieten van een woning of auto dan om het bezit.'

Voor de producenten van consumptiegoederen en leveranciers van traditionele diensten is dat geen goed nieuws. 'Niet alleen autoproducenten als Mercedes en BMW maken zich zorgen', stelt de bank. 'Hetzelfde geldt voor de waardeketen in de woningmarkt: van notarissen en financieel adviseurs tot makelaars en banken.'