Angst voor run op plek in verpleeghuis
© ANP

Angst voor run op plek in verpleeghuis

Bijna 70 duizend ouderen moeten vóór eind volgend jaar beslissen of zij naar een verpleegtehuis gaan of niet. Door deze groep 'slaapwachtenden' kan de wachtlijst voor verpleeghuizen flink groeien.

1 januari 2015 moet de Wet langdurige zorg ingaan: dan hebben alleen ouderen die het zwaarst zorg nodig hebben nog recht op een plek in het verpleeghuis. Er is echter een overgangsgroep van bijna 70 duizend ouderen met lichtere beperkingen die op grond van de oude regels een toegangsbewijs heeft gekregen voor zo'n plek. Zij krijgen van staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid, PvdA) tot 1 januari 2016 de kans hun indicatie te verzilveren.

Deze ouderen, die bijvoorbeeld slecht ter been zijn, redden het nu thuis met hulp van de thuiszorg en mantelzorgers. Volgens Van Rijn hebben zij de bewuste keuze gemaakt om thuis te blijven wonen, en zal het zo'n vaart niet lopen dat ze in 2015 en masse voor een plek in een verzorgingshuis kiezen.

`Misschien kunnen we beter verpleeghuizen bijbouwen dan afbreken¿

Bestuurder zorgcentrum

Paniek
Maar brancheorganisatie ActiZ vreest dat een aanzienlijk deel van deze groep, wellicht aangespoord door hun kinderen, eind volgend jaar zal denken: laten we toch voor de zekerheid die plek in het verpleeghuis maar nemen, nu het nog kan. Directeur Aad Koster van ActiZ: 'Die deadline van 1 januari 2016 is te krap. Als maar de helft van hen aanspraak gaat maken op verpleeghuiszorg, zullen er lange wachtlijsten ontstaan.'

Ook patiëntenfederatie NPCF acht de kans groot dat veel mensen met een indicatie die op het laatste moment gaan verzilveren. 'Natuurlijk gaat dat gebeuren. Wij horen dat van onze leden. Eind volgend jaar raken mensen in paniek', zegt directeur Wilna Wind. Zij stelt voor de deadline te schrappen. 'Je wilt niet dat er situaties ontstaan waarbij kinderen dan hun ouders onder druk zetten: ma, ga nu toch maar naar de instelling.'

Vandaag begint de Tweede Kamer met de behandeling van de Wet langdurige zorg. Het Kabinet verhoogt de drempel tot de verpleeghuizen omdat de langdurige zorg onbetaalbaar dreigt te worden. De bedoeling is dat mensen zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Het huidige aantal van 147 duizend plaatsen in verzorgings- en verpleeghuizen wordt al afgebouwd en veel huizen zullen sluiten.

Wenswachtenden
Veel hulpbehoevende ouderen met recht op verpleeghuiszorg kunnen niet meer terecht in de instelling van hun keuze. Het tv-programma Nieuwsuur legde recentelijk bloot dat er 10 duizend ouderen op de wachtlijst staan. Onder hen zijn ook dementerenden die meer dan een jaar moeten wachten. Volgens ActiZ neemt het aantal plekken te snel af, terwijl het aantal 80-plussers de komende jaren verdubbelt.

Bij zorgcentrum Sint Franciscus in Gilze bijvoorbeeld staan nu 35 personen op de wachtlijst. Bestuurder Ad Schots: 'Omdat deze mensen per se bij ons willen wonen, heten ze voor de overheid 'wenswachtenden'. Maar mensen die 80 of 90 jaar oud zijn willen heel graag in hun eigen omgeving naar een verpleeghuis.'   Omdat het verpleeghuis al een lange wachtlijst heeft, zegt Schots dat hij het komende jaar er de groep uit de overgangsregeling niet bij kan hebben. 'Als slechts een fractie van die 70 duizend mensen hun recht op een plek gaat verzilveren, kunnen we beter verpleeghuizen bijbouwen dan afbreken.'