Specialisten komen met lijst onzinbehandelingen
© ANP

Specialisten komen met lijst onzinbehandelingen

Er komt een 'beter-niet-doenlijst' van medische behandelingen die niet effectief zijn. Voor de helft van wat in ziekenhuizen gebeurt, bestaat geen wetenschappelijk bewijs. Daarom gaan medisch specialisten op grote schaal de effectiviteit van behandelingen onderzoeken.

Zeven beroepsgroepen, waaronder de kno-artsen, gynaecologen en neurologen, hebben in kaart gebracht voor welke behandelingen onvoldoende bewijs bestaat. Het gaat bijvoorbeeld om de behandeling van een gescheurde achillespees (opereren of afwachten?) en de aanpak van een chronische bijholte-ontsteking (medicijnen of opereren?).  

De Nederlandse artsen volgen het voorbeeld van buitenlandse collega's die ook zijn begonnen met een evaluatie van medische behandelingen. Dat is heel hard nodig, concludeerde de NFU, de koepel van de acht universitaire medische centra, vorige maand in een rapport. 'Er valt hier een wereld te winnen.'

Peperdure operatierobot
De helft van de medische behandelingen, schrijft de NFU, stoelt niet op wetenschap maar op gezond verstand, intuïtie, empathie en soms op bedrijfseconomie. 'Een investering in apparatuur moet immers wel worden terugverdiend.'

Er is volgens de NFU te veel aandacht voor onderzoek naar nieuwe technieken terwijl de bestaande zorg niet wordt onderzocht. Onlangs haalde KWF Kankerbestrijding uit naar de peperdure operatierobot (kosten: een miljoen euro). Zeventien ziekenhuizen gebruiken zo'n robot, terwijl onvoldoende is aangetoond dat patiënten er baat bij hebben.

'Verstandige keuzes'
De komende tijd gaan specialisten 'verstandige keuzes' publiceren, overzichten van aanbevelingen waarvoor keihard bewijs bestaat. De zorg wordt daar beter én goedkoper van, zegt Teus van Barneveld, directeur van het kennisinstituut van de Orde van Medisch Specialisten. Het was oud-minister van Volksgezondheid Ab Klink die daarover anderhalf jaar geleden in de Volkskrant aan de bel trok. Hoogleraar gynaecologie Ben Willem Mol zegt: 'Ongeveer de helft van de 800 miljoen die jaarlijks wordt uitgegeven in de verloskunde en de gynaecologie gaat naar behandelingen waarvan we niet weten of ze echt helpen.'

Om de belangrijkste kennishiaten te onderzoeken, is 50 miljoen euro nodig. De medisch specialisten vinden dat de zorgverzekeraars dat moeten betalen. 'Zij profiteren immers van de besparingen', zegt internist Marcel Levi, bestuursvoorzitter van het Amsterdamse AMC.

Klink, nu bestuurslid bij zorgverzekeraar VGZ, voelt daar wel voor. 'We bezuinigen nu op maagzuurremmers, verhogen het eigen risico of halen ergens de eerste hulp weg. Terwijl dit soort dure overbehandeling op de achtergrond speelt.' Achmea noemt het voorstel van de specialisten 'interessant'. Ook CZ wil 'zeer graag meewerken', maar alleen als het gaat om een landelijk plan en de uitkomsten door alle beroepsgroepen worden toegepast.

Vandaag in het nieuwe katern Sir Edmund 'Het klinkt onthutsend dat artsen van zoveel behandelingen het fijne niet weten'