De Provincie Kiest - Over de toekomst van de Friese taal

AMSTERDAM - Op 2 maart mogen Nederlanders hun provinciale vertegenwoordigers kiezen. Die stem is vaak nationaal gemotiveerd, de vertegenwoordigers kiezen op hun beurt immers de Eerste Kamer. Maar er spelen ook allerlei prangende zaken in de provincies zelf. Vandaag de vijfde provincie in de vk.nl-reeks 'Wat speelt er in...':Friesland.

Natuurlijk, een Brabander is trots op zijn Brabant, een Drent vindt zijn provincie de rustigste en de mooiste, en alleen Limburgers kunnen Limburg op de juiste waarde schatten. Maar nergens heeft de provincie zo'n eigen identiteit als in Friesland. Of sorry: als in Fryslân. Ze hebben er zelfs een eigen taal.

En dus steken alle partijen, van PvdA tot PVV, van ChristenUnie tot de Fryske Nasjonale Partij, hun liefde voor Fryslân niet onder stoelen of banken. Leest u even mee?

Friese trots
'Ús dream foar Fryslân yn 2025: Fryslân staat er in 2025 goed
voor. Wij zijn nog steeds een zelfstandige provincie waar de
bevolking trots op is. Het goud van onze provincie blinkt nog
altijd.' (PvdA)
 
'In 2010 werd onze provincie gekozen als mooiste provincie van Nederland. Als Friezen zijn we daar trots op. Zonder naast onze schoenen te lopen. 'Doe maar normaal, dan ben je al Fries genoeg.' (CDA)

'Fryslân is een prachtige provincie met een rijke geschiedenis en cultuur. Door de eeuwen heen hebben mensen land aan de zee ontworsteld en zijn daardoor gevormd. De Friezen zijn sterk, koppig en weten wat ze willen. Die karaktereigenschappen zijn onmisbaar voor een gezonde samenleving.' (PVV)

Friese Taal
Dat mag zo zijn, dat laat onverlet dat 'het gebruik en de kwaliteit van de (Friese) taal teruglopen', zo waarschuwt GroenLinks - sorry: GrienLinks - in haar verkiezingsprogramma.

Daarom moet de Friese taal en cultuur gewaarborgd blijven, en dat is een taak voor de Provincie vinden alle partijen.

'Meertaligheid is een fundamentele realiteit in Fryslân. Het gebruik van de eigen Fryske taal is onlosmakelijk verbonden met onze Friese identiteit en cultuur', vindt het CDA. Daarom moeten 'de bevoegdheden op het terrein van het Frysk taalonderwijs op het basis- en voortgezetonderwijs en op de lerarenopleiding moeten meer worden ingevuld ter bevordering van het Frysk taalonderwijs'.

De PVV wil dat de Friese overheid alleen Nederlands en Fries gebruikt, 'en geen andere talen!'. 'De PVV verwacht van (semi-) overheidspersoneel dat ze in ieder geval de Friese taal verstaan en zo mogelijk spreken.'

Maatschappelijke discussie
GrienLinks vindt dat de provincie 'een brede maatschappelijke discussie moet entameren over de toekomst van het Fries'. En ook de VVD is overtuigd van het belang van het Fries. De partij ziet het als een 'unique selling point' voor de toeristensector. 'Dat geldt ook voor de typisch Friese sporten, zoals het skûtsjesilen, kaatsen en fierljeppen.'

Veel partijen noemen Omroep Fryslân als een belangrijke uitdrager van de Friese taal, dus deze regionale omroep hoeft zich over de subsidie de komende jaren geen zorgen te maken.

Maar denk niet dat alleen het Fries bescherming behoeft. Standpunt van de FNP: 'De FNP makket him sterk foar in Fryslân, dêr't ek oare talen en kultueren respektearre, praktisearre en wurdearre wurde, lykas it Bildts en it Stellingwarfs.'