dossier

Verkiezingen in de Verenigde Staten

Overwinning Obama mist glans van vier jaar geleden

Door: Arie Elshout − 07/11/12, 08:09

Obama is van Romney af, maar niet van de Republikeinen

© afp. Obama-aanhangers vieren feest in Chicago.

analyse Barack Obama is herkozen en krijgt zijn tweede termijn. 'Four more years', scandeerden zijn aanhangers in de heksenketel van het congrescentrum in Chicago, waar de president later zijn overwinningsspeech zou houden. 'Twist and shout' klonk keihard uit de luidsprekers.

Obama's overwinning mist de glans van vier jaar geleden, maar de voldoening is des te groter. Toen begon hij met niets meer dan een droom en belofte, nu had hij iets te verdedigen. Bij een verlies zouden waarschijnlijk zijn hervormingen, vooral die van de gezondheidszorg, zijn meegesleurd in zijn val. Door de winst behoudt hij de kans toe te treden tot het exclusieve rijtje presidenten dat Amerika veranderde.

Zwaar bevochten
Het is een zwaarbevochten overwinning geworden. De Republikeinse uitdager Mitt Romney heeft hem met name in de slotfase het vuur na aan de schenen gelegd. Maar zijn belangrijkste tegenstander was eigenlijk al die tijd een kracht zonder gezicht, zonder campagneteam, zonder geldschieters: het was de economie. De werkloosheid die chronisch te hoog bleef en de economische groei chronisch laag, maakten van hem een kwetsbare kandidaat.

Nooit was er na de oorlog een zittend president herkozen onder wie de werkloosheid op verkiezingsdag hoger was dan 7,2 procent. Vier dagen voor de verkiezingen van gisteren werd bekend dat de werkloosheid toch weer licht was gestegen, tot 7,9 procent. Het voorkwam niet dat Obama werd herkozen. Maakte hij toch weer een beetje historie. Ondanks vier slopende jaren in de regering, leert hij het toch niet helemaal af.

Maar het scheelde weinig of hij had de nederlaag over zichzelf afgeroepen. Na de conventies had hij Romney op achterstand gezet, maar in het eerste presidentiële debat in Denver leek hij geïmplodeerd, terwijl Romney eigenlijk voor het eerst als een mogelijke president overkwam. 'Ineens staarde Obama in het gezicht van zijn eigen politieke sterfelijkheid', zei een medewerker.

Reëel alternatief
Hij had toegestaan dat Romney zich als een reëel alternatief presenteerde. De Republikein oogde niet alleen presidentieel, maar ook ontpopte hij zich als een gematigd politicus, waardoor zwevende kiezers besloten hem alsnog een kans te geven. Obama herstelde zich in latere debatten en probeerde zijn opponent terug te duwen in diens rol van geharde conservatief door te zeggen dat hij loog met zijn zogenaamde gematigde standpunten. Maar in de peilingen kon hij Romney niet meer echt van zich afschudden. Pas op verkiezingsdag had hij de geest weer in de fles.

Miljonairs en miljardairs
Bijna was de strategie om de campagne exclusief te focussen op het definiëren van Romney als de kandidaat van de 'miljonairs en miljardairs' die als Bush-III zou gaan regeren, verkeerd uitgepakt. Waar is zijn eigen plan, vroegen zelfs linkse televisiecommentatoren zich af. Uiteindelijk won hij toch.

Het belangrijkste gevolg van Obama's overwinning is dat hij zijn hervorming van de gezondheidszorg kan voltooien.  Dat is goed nieuws voor miljoenen onverzekerden, maar ook voor mensen met een ziektegeschiedenis of met een limiet aan het verzekerde bedrag. Zij zijn onder Obamacare gewoon verzekerd.

Begrotingstekorten
Verder zal hij het probleem van de begrotingstekorten moeten aanpakken. De nationale schuld bedraagt 16.000 miljard dollar en elk jaar komt daar 1600 miljard dollar bij. In zijn eerste termijn kon Obama niet tot een akkoord komen hierover met de Republikeinen. Onderhandelen met het Congres is niet zijn favoriete bezigheid, evenmin als debatteren dat is. Maar de impasse van de afgelopen jaren moet worden doorbroken, want in januari doemt de 'fiscal cliff' op, de combinatie van automatische belastingverhogingen en bezuinigingen die de Amerikaanse economie en die van de rest in de wereld in het ravijn van een recessie kan storten.

De kiezer heeft gesproken, Obama herkozen, maar ook de Republikeinen hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden laten behouden, terwijl de Senaat Democratisch blijft.  In feite zijn daarmee de scheidslijnen van het gepolariseerde Amerika intact gebleven. Obama is van Romney af, maar niet van de Republikeinen. Hij mag dan gewonnen hebben, maar ook in zijn tweede termijn zal het leven er niet eenvoudig op worden.

mailIcon print |