dossier

Verkiezingen in de Verenigde Staten

De leugens van Ryan: het resultaat telt, niet de waarheid

Arie Elshout − 31/08/12, 06:00
© epa. Paul Ryan tijdens zijn speech

Analyse Op campagne nemen politici niet zelden een loopje met de waarheid. In de Verenigde Staten is ophef ontstaan over de wijze waarop Paul Ryan, de Republikeinse kandidaat-vicepresident, dat wapen inzette. Ging hij te ver?

De Republikein Paul Ryan is onder vuur komen te liggen omdat hij te creatief met de feiten is omgesprongen in de toespraak waarin hij de kandidatuur voor het Amerikaanse vicepresidentschap aanvaardde. Ryan loog, zei donderdag Jim Messina, campagnemanager van president Obama.

Ineens was zij daar weer: de waarheid als twistpunt en splijtzwam. Niet alleen in oorlogen is zij het eerste slachtoffer, maar ook in verkiezingen, zie de campagne in Nederland.

Ryans toespraak was in zekere zin een debuut. Voor het eerst sinds Mitt Romney hem koos tot zijn running mate sprak hij voor een nationaal gehoor op prime time. Zijn speech was krachtig en geraffineerd. Even pinkte hij een traantje weg bij het noemen van zijn moeder op de tribune. Soms sprak hij bijna fluisterend.

Harde klappen
Maar met die zachte stem deelde hij zulke harde klappen uit dat duidelijk werd waarom de jonge politicus president Obama zo snel de gordijnen in krijgt als ze elkaar tegenkomen. De afgevaardigden op de Republikeinse conventie in Tampa genoten ervan. Zij trakteerden de onder conservatieven populaire spreker op overdonderende ovaties.

Obama was Ryans hoofddoel. De president is volgens hem als een 'schip dat zeilt op de wind van gisteren'. De Republikein wees op de hoge werkloosheid. 'Het zou niet moeten mogen dat afgestudeerde studenten als twintigers nog in hun kinderkamers wonen, starend naar verblekende Obama-posters en zich afvragend wanneer zij het huis uit kunnen en een eigen leven kunnen beginnen.'

Het ging er goed in bij de afgevaardigden. Net als Ryans opmerking dat Obama het heeft voorzien op senioren met een bezuiniging van 716 miljard dollar op Medicare, het medische programma voor ouderen. Hij zei niet dat hij dezelfde bezuiniging heeft opgenomen in zijn eigen begrotingsplan.

Ryan hekelde voorts Obama, omdat deze niets gedaan heeft met een rapport van een commissie die oplossingen aandroeg voor de nationale schuld. Geen woord erover dat Ryan zelf in die commissie zat en tegen de aanbevelingen stemde.

Belofte
De Republikein ging ook uitgebreid in op een belofte die kandidaat Obama in februari 2008 deed in Ryans geboorteplaats Janesville, Wisconsin. De vestiging van autofabrikant General Motors zou 'nog eens honderd jaar hier blijven'. Ryan: 'Wat bleek, de fabriek overleefde nog geen jaar.' In werkelijkheid echter besloot GM de fabriek in oktober 2008 te sluiten - onder president George Bush.

Meteen na de speech werd gewezen op de passages die op gespannen voet stonden met de feiten of daarmee regelrecht in strijd waren. Messina gebruikte het woord 'liegen'. Ook het rechtse Fox News heeft het over liegen. The New Republic, een progressief weekblad, kopte op internet: De oneerlijkste conventiespeech ooit? In het stuk wordt gezegd dat Ryan 'de feiten verkeerd voorstelde'. Dat is iets voorzichtiger.

Dat de bewering over de fabriek niet klopte, is duidelijk. Maar dingen die niet genoemd worden, zijn geen leugens. Hooguit bedenkelijke omissies. Als Ryan verzwijgt dat hij niets moest hebben van de commissie over de nationale schuld, is hij niet eerlijk, maar niet per se een leugenaar. Hij zei dat Obama niets met de aanbevelingen deed. Dat is een feit, zij het in een eenzijdige voorstelling van zaken.

Grijze zone
Tussen feit en leugen ligt een grote grijze zone, die politici in verkiezingstijd graag opzoeken en als het even kan tot het uiterste oprekken. Elke beschrijving van de werkelijkheid is immers al gauw subjectief. Het gaat politici in de eerste plaats om de boodschap en of die aankomt. Het resultaat telt, niet de waarheid.

Dat erkende donderdag Stephanie Cutter van de Obama-campagne: 'Ryan speelde de rol van vicepresidentiële vechthond. Ik denk dat hij dat zeer goed deed.' De Democraten weten waarover ze het hebben. In mei beschuldigden zij Romneys bedrijf, Bain Capital, ervan ooit de staalonderneming GST te hebben geplunderd. Het bleek dat de staalfabriek er al heel slecht voorstond voordat Bain Capital zich aandiende. Dat stopte er veel geld in, bleef acht jaar, maar het was vergeefs. Volgens anderen was het dus een mislukte reddingsoperatie.

Arie Elshout is correspondent voor de Volkskrant in de Verenigde Staten.

mailIcon print |