Plots is toch Gingrich de grote kanshebber

Komt het vannacht dan toch tot een daverende verrassing? Gaat niet Mitt Romney maar Newt Gingrich aan de haal met de Republikeinse voorverkiezingen in South Carolina? Het heeft er alle schijn van.

De peilingen gingen afgelopen jaar alle kanten op. Het was een flipperkast van kanshebbers, outsiders en kanslozen. Perry stond bovenaan, Bachmann kon op warme belangstelling rekenen, Sarah Palin was nog niet vergeten en Gingrich kwam snel opzetten. Tot begin dit jaar de voorverkiezingen echt begonnen, en al snel alles wees op een eenvoudige overwinning voor Mitt Romney.

Tien dagen geleden, toen hij met overmacht New Hampshire won, leek hem de nominatie niet meer te kunnen ontgaan. Hij lag op stoom, zijn organisatie stond als een huis, de steunbetuigingen bleven binnenstromen en hij stond bijna 20 procent voor op Gingrich. Velen verwachtten dat de race vandaag al gelopen zou zijn: met Iowa, New Hampshire en South Carolina op zak zou de overwinning binnen zijn voor Romney.

Momentum
Binnen een paar dagen is alles veranderd. Newt Gingrich is terug, heeft 'momentum'. Het interview met de ex-vrouw van Gingrich, waarin zij beweerde dat Gingrich een open relatie met haar wilde zodat hij zijn maîtresse kon blijven zien, lijkt hem niet te deren. Rick Perry trok zich terug en steunt nu hem.

De laatste peiling, gisteravond, zette Gingrich op 37 procent van de stemmen, en Romney op slechts 28 procent. Fivethirtyeight.com, het blog van de New York Times dat alle peilingen in de gaten houdt, schat de kans 82 procent dat Gingrich wint. Daarmee zou alles anders worden. Dan is de veiligste voorspelling: het wordt een lange, smerige strijd.

Voorproefje
Afgelopen week was dan slechts een voorproefje van wat nog komen gaat. Zowel geharde politici als geamuseerde kiezers in South Carolina melden dat de politiek er een keiharde 'bloedsport' is. Geen middel wordt geschuwd.

Dat bleek donderdagavond tijdens het laatste Republikeinse debat. Zonder aarzeling vielen de kandidaten elkaar aan, als in het nauw gedreven krijgers. Hatelijke blikken, geërgerd gezucht en interrupties vlogen over het podium in North Charleston, waar de overgebleven vier kandidaten de degens kruisten.

Het debat volgde op vele aanvallen in televisiespotjes, die de normale tv-programma's van de kanalen drukten. Een week waarin Newt Gingrich zijn opponent Mitt Romney omschreef als 'de op een na gevaarlijkste man in Amerika'; de eerste plaats is voor president Barack Obama.

Vastberaden
Als Gingrich vannacht wint, is de strijd nog lang niet voorbij. Want dan heeft Romney plots niet drie, maar slechts één staat gewonnen, nadat hem eerder deze week de winst in Iowa was ontnomen. En ook niet onbelangrijk: sinds 1980 stemde South Carolina altijd voor de man die later ook de presidentskandidaat zou worden. Die wetenschap zal Gingrich alleen maar vastberadener maken.