WikiLeaks dag 41: Nederland gidsland

vk UPDATE AMSTERDAM - Vandaag in de dagelijkse WikiLeaks-update van de Volkskrant meer nieuws uit de Nederlandse cables die via NRC Handelsblad, RTL Nieuws en de NOS zijn gelekt. Zo blijken de Amerikanen Nederland als een belangrijk gidsland te hebben gezien. En ze constateerden dat de Nederlandse veiligheidsdiensten neerkeken op de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding.

Spanningen bij veiligheidsdiensten
Er bestonden in 2005 grote 'spanningen' tussen de Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb). Dat was begin 2006 de boodschap van een ambtsbericht van de Amerikaanse ambassade in Den Haag aan Washington, meldt NRC Handelsblad.

De NTCb werd in 2004 opgericht om de activiteiten van de veiligheidsdiensten, maar ook van politie en justitie op het gebied van terrorisme te stroomlijnen. Volgens de Amerikanen zou de AIVD de bemoeienis van de NTCb echter te groot hebben gevonden. De contacten naar buiten zouden door de nieuwe organisatie gemonopoliseerd worden.

Een woordvoerder van de NCTb zegt in een reactie tegenover de krant dat het al bekend was dat ' er tijdens de start van de NCTb wat spanningen zijn ontstaan.'

VS: Nederland is gidsland
De NOS bericht vandaag over een ambtsbericht uit 2005 van de Amerikaanse ambassadeur Clifford M. Sobel, waarin Nederland wordt omschreven als een belangrijk gidsland voor de Verenigde Staten. 'De Nederlandse reputatie, geloofwaardigheid en kundigheid maken hen effectieve leiders in veel regio's en bij veel belangrijke onderwerpen', schrijft hij. Als er een probleem is tussen de NAVO en de Europese Unie, zijn de Nederlanders de jongens om ons toe te wenden, aldus de diplomaat.

Nederland was volgens hem ook één van de weinige Europese landen die neutraal stonden in het Israëlisch-Palestijnse conflict. 'Dat maakt ze tot goede bondgenoten.' En de Nederlandse deelname aan internationale vredesmissies zou volgens Sobel belangrijk zijn om andere landen over de streep te trekken. We moeten Nederland vroeg betrekken bij belangrijk overleg, adviseert hij.

'Verhagen erkent opslag kernwapens'
Vice-premier Verhagen, destijds minister van Buitenlandse Zaken, heeft op 3 september 2009 indirect toegegeven dat er kernwapens in Nederland liggen opgeslagen, meldt RTL Nieuws. Hij deed dat in een gesprek met de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Ivo Daalder. In een geheim bericht aan Washington schrijft deze: 'Verhagen zei dat hij de discussies over de opslag van kernwapens in Nederland heeft geblokkeerd, omdat dat een zaak is waarover de NAVO gaat.'

De Tweede Kamer probeert al vele jaren tevergeefs uitsluitsel te krijgen over de vermeende opslag van kernwapens op de luchtmachtbasis Volkel in Brabant. De regering heeft dat tot nu toe nooit willen bevestigen. Afgelopen november kon ook al uit door WikiLeaks gelekte documenten worden opgemaakt dat die kernwapens er daadwerkelijk liggen.

Topman noemt megaproject een 'stom idee'
Dan buitenlands WikiLeaks-nieuws. Topman Berry Smutny van het Duitse bedrijf OHB-System AG is als gevolg van een gelekte cable zijn baan kwijtgeraakt. Zijn bedrijf is betrokken bij de ontwikkeling van het
Europese satellietnavigatiesysteem Galileo. Een telegram van de Amerikaanse ambassade in Berlijn dat via de Noorse krant Aftenposten is uitgelekt, meldt dat Smutly het project zou hebben afgedaan als 'een stom idee dat voornamelijk Franse belangen dient'.

Hoewel Smutny ontkent de uitspraken te hebben gedaan, besloot de raad van commissarissen van OHB-System AG maandag om Smutny's benoeming tot CEO in te trekken 'om verdere schade aan de onderneming te vermijden.' Met de Galileo-opdracht van het bedrijf is een slordige 566 miljoen euro gemoeid.