Beatrix in 2009: politiek moet beslissing nemen over Afghanistan

vk UPDATE AMSTERDAM - Het zal moeilijk zijn, maar het moet gebeuren. Dat was volgens een ambtsbericht van de Amerikaanse ambassade de mening van koningin Beatrix in augustus 2009 over de toen omstreden verlenging van de missie in Afghanistan. De laatste vier woorden zijn niet letterlijk geciteerd, maar een Amerikaanse interpretatie van de woorden van de koningin, aldus NRC Handelsblad.

Beatrix sprak in augustus 2009 met de nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Den Haag, Fay Hartog Levin, over de Nederlandse missie in Uruzgan. Dat blijkt volgens NRC en RTL Nieuws uit een van de 'cables' (ambtsberichten) van de Amerikaanse ambassade die ze hebben ingezien.

Volgens de cable zou de koningin tegenover de ambassadeur over het nemen van een beslissing over de verlenging van de missie in Afghanistan gezegd hebben: 'Het zal moeilijk zijn'. Volgens de cable zou ze hebben aangegeven dat een beslissing over de verlenging wel moest worden genomen.  Ze zegt dus niet dat er naar Afghanistan moet worden gegaan. Overigens lijkt de Amerikaanse ambassade de woorden van de koninging niet heel belangrijk te vinden. Pas in alinea zes wordt over het gesprek gerept, terwijl de alinea's ervoor over Wouter Bos gaan, de toenmalige leider van de PvdA.

Een eventuele verlenging van de missie in Afghanistan lag toen in het kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie heel gevoelig. Vorig jaar februari viel het kabinet over de ruzie tussen CDA en PvdA over dit dossier.

NRC citeert de cable als volgt: 'Koningin Beatrix gaf tegenover de ambassadeur, tijdens de plechtigheid van het aanbieden van haar geloofsbrieven op 19 augustus, als commentaar dat het vinden van een manier om verder te komen inzake Afghanistan 'moeilijk zou zijn', maar het moet gebeuren.' De laatste vier woorden, die de politieke opinie van de koningin uitdrukten, hebben de Amerikanen dus niet letterlijk geciteerd. Het is hun interpretatie, aldus de NRC.

In het ambtsbericht wordt daarna gesteld: 'Het ziet er naar uit dat het politieke leiderschap in het land het daarmee eens is. Van andere kabinetsleden, onder wie minister van Buitenlandse Zaken Verhagen, hadden we gehoord dat Bos en de PvdA waarschijnlijk zouden instemmen met het verlengen van de Nederlandse missie in Afghanistan na 2010.' Dat draaide anders uit.

De Rijksvoorlichtingsdienst laat in een reactie weten dat de inhoud van het NRC-bericht voor rekening komt van de krant. 'Wij gaan nooit in op wat tijdens vertrouwelijke gesprekken al dan niet aan de orde is geweest. Dit geldt ook voor de door de ambassadeur gegeven interpretatie van de uitspraken van Hare Majesteit de Koningin.? Los hiervan kan worden opgemerkt dat het toenmalige regeringsbeleid uitging van voortgaande betrokkenheid van Nederland bij Afghanistan, onder andere vanwege langjarige toezeggingen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking.'

Premier Rutte en minister Rosenthal van Buitenlandse Zaken willen vooralsnog niet op het nieuws reageren. De premier liet dit weten tijdens zijn wekelijkse gesprek met de pers.