Zanger en bestuurslid Henk Westbroek sprak eerder dit jaar van 'bestuurlijke krankzinnigheid' bij Buma/Stemra. © ANP
Zanger en bestuurslid Henk Westbroek sprak eerder dit jaar van 'bestuurlijke krankzinnigheid' bij Buma/Stemra. © ANP © UNKNOWN

'Corrupt', 'krankzinnig' en 'zakkenvullers': een zwaar jaar voor Buma/Stemra

'Bij Buma/Stemra werken lieden die corrupt zijn tot op het bot', zei PVV-Kamerlid Louis Bontes vandaag naar aanleiding van een uitzending van PowNews, waarin de integriteit van bestuurslid Jochem Gerrits ter discussie werd gesteld. Het zijn niet de eerste onvertogen woorden die (een deel van) het bestuur van de organisatie dit jaar ten deel vielen. Eerder werd er gesproken over 'bestuurlijke krankzinnigheid' en 'zakkenvullers'.

'Bestuurlijke krankzinnigheid'
In mei van dit jaar uitten Buma/Stemra-bestuursleden Henk Westbroek en Hans Kosterman in een interview met de Volkskrant harde kritiek op de top van hun organisatie. Die zou onvoldoende transparant zijn, de macht van de uitgevers die erin vertegenwoordigd zijn zou zijn doorgeschoten, en ook zou er een gebrek zijn aan extern toezicht op het reilen en zeilen binnen Buma/Stemra. 'Bestuurlijke krankzinnigheid', aldus de twee mede-bestuurders.

Volgens Westbroek was er sprake van een 'binnenbestuur' en een 'buitenbestuur'. De eerste groep, van ongeveer vijf personen, zou door de directie van alles op de hoogte worden gehouden, terwijl de overige bestuursleden overal buiten zouden worden gehouden.

Ook beschreef het tweetal het bestuur van de organisatie als 'angstig'. Westbroek: 'Als de Volkskrant schrijft dat de directeur van een commercieel radiostation persoonlijk de auteursrechten int van de componisten die bij hem in dienst zijn, dan verwacht je toch dat het bestuur of de directie daar keihard afstand van neemt? Dat ze dat niet doen, komt omdat ze bang zijn. 'Morgen zitten we weer met die mensen te onderhandelen', zeggen ze dan.'

Konrad Boehmer, de voorzitter van het bestuur, zou vervolgens een spreekverbod hebben opgelegd. 'Wij mogen niet meer met de media praten, want het bestuur dient volgens hem met één mond te spreken en hij is die mond', aldus Westbroek een paar dagen later tegen de Volkskrant.

'Zakkenvullers'
Uit het jaarverslag over 2010 kwam naar voren dat het bestuur van Buma/Stemra fors meer dan de Balkenendenorm verdiende. Het was de eerste keer dat de salarissen werden gepubliceerd, ondanks meerdere verzoeken van leden om opening van zaken. Na een aantal publicaties in de Volkskrant eerder dit jaar, zegde de organisatie toe de salarissen in het jaarverslag te melden.

Cees Vervoord, de voormalig directeur van Buma/Stemra die de organisatie in augustus 2010 verliet, kreeg voor de eerste acht maanden van dat jaar een salaris van 379 duizend euro, inclusief variabele beloningen. De huidige directeur Hein van de Ree, die op 1 mei 2010 in dienst trad, kreeg voor de resterende maanden van het jaar 200 duizend euro. Cees van Rij, directeur juridische zaken, streek vorig jaar ruim 233 duizend euro op.

Het kwam Buma/Stemra zowel binnen als buiten de politiek op veel kritiek te staan. De term 'Zakkenvullers' komt wederom van PVV-Kamerlid Bontes. Maar ook Kamerleden als Pauline Smeets (PvdA) waren niet over het salaris te spreken. 'Het is geld van de leden van Buma/Stemra, dus zij zijn de dupe als er te veel aan salaris wordt betaald.' Tot op de dag van vandaag is het salaris aan de Buma/Stemra-top onderwerp van discussie. Gisteren kwam het nog ter sprake tijdens het auteursrechtendebat in de Tweede Kamer.

'Tegengewerkt'
En dan is er nog het jarenlange getouwtrek tussen Buma/Stemra en Rob Bolland. Zonder zijn toestemming en zonder zijn medeweten werden wereldhits van zijn hand, zoals In the army now en Rock me Amadeus, jarenlang uitgegeven in het buitenland, zo ontdekte Bolland afgelopen zomer. Hij schatte dat hij nog zo'n 2,5 miljoen euro tegoed heeft van zijn uitgever Willem van Kooten.

Hij liet beslag leggen ter hoogte van 1,2 miljoen euro op alle gelden die Buma/Stemra moet uitbetalen aan de muziekuitgeverij van Van Kooten. Het conflict liep zo hoog op dat Bolland meerdere malen door de politie uit het pand van Buma/Stemra verwijderd moest worden toen hij verhaal ging halen.

Extern toezicht
Buma/stemra heeft eerder dit jaar gezegd te zullen kijken of er iets aan de verschillende klachten gedaan kan worden, maar concrete maatregelen zijn er nog niet gepresenteerd. D66-Kamerlid Kees Verhoeven presenteerde onlangs een plan om het toezicht op Buma/Stemra en alle andere cbo's onder te brengen bij de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa). Er is wel een toezichthouder voor de verschillende cbo's, maar volgens Verhoeven is dat een 'tandeloze tijger'.

Bovenop al deze problemen komt nu dus een beschuldiging van corruptie. Gerrits heeft zijn functie voorlopig ter beschikking gesteld omdat zijn integriteit in twijfel wordt getrokken. Een verband tussen de genoemde incidenten en beschuldigingen is geenszins bewezen. Maar het overzicht geeft wel aan dat het een zwaar jaar is voor de auteursrechtenorganisatie.