dossier

muziek

'Muziekverkrachter' Tielman stond aan de wieg van de Nederlandse rock & roll

Menno Pot − 11/11/11, 15:21
© anp.

Sommigen beweren dat Paul McCartney op wilde ideeën kwam toen hij rond 1960 The Tielman Brothers zag optreden in Hamburg, maar dat weten we niet zeker. Vast staat wel dat de Bredase indorocker Andy Tielman, die donderdag stierf aan maagkanker, aan de wieg stond van de Nederlandse rock & roll.

  •  Ze noemden ons muziekverkrachters. Maar de Nederlandse jeugd begreep het vanaf het begin.  
    Andy Tielman

Rock Little Baby Of Mine (1958) van (toen nog) The Four Tielman Brothers wordt algemeen beschouwd als de eerste Nederlandse rock & roll-single. De onstuimige gitaarshow van Andy Tielman sprak tot de verbeelding van talloze Nederlandse jongeren die in de jaren daarna zelf bandjes zouden oprichten: George Kooymans, Barry Hay, Jan Akkerman, Wally Tax, Herman Brood.

Trots op zijn roots
Met de term 'indorock' (rock & roll met invloeden uit de krontjong) had Tielman, in 1936 in Makassar geboren, overigens moeite. Hij was trots op zijn roots, maar hamerde in de Volkskrant (2008) op zijn Nederlanderschap. Zijn vader Herman vocht voor het KNIL en was trouw aan 'Hare Majesteit de Koningin', zoals Andy graag voluit zei. 'Mijn vader diende Nederland met een geweer, ik dien Nederland met mijn gitaar.'

In de jaren vijftig vestigde het gezin zich in Breda, waar de broertjes Reggy, Ponthon, Andy en Loulou furore maakten met hun optredens in Hotel De Schuur: acrobatische toeren, overgooien met gitaren. Andy bespeelde zijn instrument met zijn tanden. Het was in Nederland ongekend.

De doorbraak kwam in 1958 toen de Tielmans hun debuutsingle opnamen op het Brusselse label Fernap en werden uitgenodigd voor een optreden in het Nederlandse Hawaï-paviljoen tijdens de wereldtentoonstelling in die stad.

Het zegt iets over het Nederland van toen dat de Tielmans Rock Little Baby Of Mine moesten opnemen in Brussel, in Duitsland en België eerder op tv te zien waren dan in Nederland en na het Expo '58-optreden in de Nederlandse pers werden verketterd. 'Ze noemden ons muziekverkrachters,' zei Tielman. 'Maar de Nederlandse jeugd begreep het vanaf het begin.'

Hitsucces
Nederlands hitsucces volgde pas jaren later, vaak met liedjes die geen rock & roll waren: Maria haalde in 1965 de toptwintig, Little Bird bereikte in 1967 de zevende plaats. Vooral in Duitsland bleef de groep daarna populair en ook in de VS werden platen uitgebracht, maar in Nederland was de band tegen het einde van de jaren zestig vergeten.

De discografie is een onoverzichtelijk woud van singles, live-bootlegs en verzamel-cd's waarop niet zelden andere groepen belandden die Tielman-werk speelden. Ook Andy Tielmans solocarrière in de jaren zeventig leverde geen essentiële platen op, waarna hij in 1982 een tijd door de Indonesische jungle zwierf.

Plezier

Naar eigen zeggen redde zijn Duitse geliefde Carmen zijn leven. Hij trouwde haar en vestigde zich in Duitsland. Toen ze hem in 1996 een dochter schonk (Loraine Jane) hervond Andy Tielman het plezier in platen maken. Hij trad veel op in het oldies-circuit.

Toen in 2009 kanker bij hem werd geconstateerd, was Andy Tielman inmiddels de lof toegezwaaid die hem toekomt, bij de viering van vijftig jaar nederpop. Nog trotser was hij op de koninklijke onderscheiding die hij in 2005 kreeg. Omdat het Hare Majesteit had behaagd, zei hij.

mailIcon print |