Voor de twintigste keer wordt vanavond de prestigieuze Mercury Prize voor het beste Britse album van het jaar uitgereikt. Twaalf kanshebbers, waaronder twee eerdere winnaars? De kandidaten op een rij.

Hier een voor iedereen te beluisteren Spotify-lijst met alle genomineerden voor de Mercury Prize 2011.

Metronomy - The English Riviera
Vrolijke, knap gemaakte elektropop waar mooi weer doorheen klinkt. In de poll op NME de grootste kanshebber. Voor wat dat waard is - maar toch.

Adele - 21
Misschien wel de favoriet voor de prijs, wordt overal vermoed. Viel niet alleen met dit tweede album bij critici in de smaak, maar kwam overal ter wereld op nummer 1 van hitlijsten en lijsten van bestverkochte albums.

Everything Everything - Man Alive
Volkskrant-recensent Gijsbert Kamer gaf het album destijds drie van de vijf sterren, en schreef: 'Jonathan Higgs, zanger/componist van het uit Manchester afkomstige Everything Everything, heeft een stem waar je van houdt of die je verafschuwt. Hoog, een beetje nerveus en soms tegen het overstuurde aan. Bovendien houdt hij van complexe liedjes die liever vier dan twee kanten tegelijk uitschieten. Het levert een debuutalbum op waarmee de band ergens tussen Bloc Party en Muse een plek heeft bemachtigd.

De belofte van de singles Suffragette Suffragette en Photoshop Handsome wordt echter niet helemaal ingelost, daarvoor komen er op de tweede helft te veel zwakke broeders voorbij. De plaat klinkt op het eerste gehoor ook wat fletser dan je op grond van hun liveoptredens zou verwachten. Maar een opvallend debuut binnen het Britse popaanbod is Man Alive zeker. Met Everything Everything hebben de Britten er weer een band bij die zich uit het Britpop-keurslijf heeft losgerukt.' 


Ghostpoet - Peanut Butter Blues & Melancholy Jam
Debuutalbum van rapper Obaro Ejimiwe, dat door de BBC wordt geprezen als album dat net zo'n impact heeft of zou kunnen hebben als Original Pirate Material van The Streets - dat voor dezelfde prijs werd genomineerd in 2002. En overal de hemel in werd geprezen.

Anna Calvi - Anna Calvi
Vier sterren had Volkskrant-recensent Menno Pot er voor over. 'Als voorprogramma van Nick Cave's Grinderman, in oktober 2010 in Utrecht, kwam Anna Calvi nog niet echt uit de verf,maar haar titelloze debuutalbum biedt voldoende redenen om te geloven dat het vrijdag tijdens Eurosonic (in zaal De Beurs) anders zal zijn. Ze is wel degelijk een bijzondere debutante, de Londense met Italiaans bloed, die weerbarstige popmuziek maakt, waarvan je je nauwelijks kunt voorstellen dat hij werd opgenomen op een eenvoudige achtsporenrecorder in een slaapkamer van haar ouderlijk huis. We horen sporen van Nina Simonemaar ook van Maria Callas, van PJ Harvey en Edith Piaf maar ook van Patti Smith (Desire), van klassieke muziek maar ook van flamenco, en dat terwijl een klassiek rockinstrument (de Fender Telecaster) haar beste vriend is. Anna Calvi is een ongrijpbaar, zwoel debuut van een vrouw die Bono en Brian Eno al tot haar fans mag rekenen. '

Tinie Tempah - Disc-Overy
Wederom een hiphopdebuut van een Britse rapper, die desondanks al eens samen werkte met Kelly Rowland. Ook was hij de eerste Britse artiest met een single in de Verenigde Staten waarvan miljoenen exemplaren werden verkocht.

Elbow - Build a Rocket Boys!
Drie sterren van Gijsbert Kamer - eerder zeer positief over het vorige album: The Seldom Seen Kid. Dat album won dat jaar (in 2008) de Mercury Prize. Over Build a Rocket Boys!: 'Met hun vierde plaat The Seldom Seen Kid brak het Britse Elbow door naar een groot publiek. In eigen land speelt de band, die hier ook een hit had met One Day Like This, nu in grote sportarena's waarvoor hun meeslepende rock zich prima leent. Maar voorman Guy Garvey wilde niet de gemakkelijke weg kiezen door voor het vijfde album grote epische nummers te schrijven in de lijn van The Seldom Seen Kid.

In zekere zin is Build A Rocket Boys! zijn Kid A geworden, de plaat waarmee Radiohead in 2000 afrekende met zijn status als stadionrockband. Alleen veel minder experimenteel, want het organische rockinstrumentarium is hetzelfde gebleven. De verandering zit 'm er vooral in dat steeds wanneer je denkt: nu gaan ze los - er eigenlijk niets gebeurt.

Alsof de band de rem erop heeft gehouden en Garvey steeds roept: 'pas op jongens, geen stadionrocker!' De meeste nummers zijn nogal ingetogen, waardoor in elk geval Garveys stem goed tot zijn recht komt, die met de jaren steeds meer op die van Peter Gabriel gaat lijken.

Er valt op de composities weinig af te dingen, The Birds is ook een meeslepende opener. Maar tot een climax komt het allemaal niet. Mooi maar geen magie.'

Gwilym Simcock - Good Days at Schloss Elmau
Jazz of klassiek, er valt niet goed een label te hangen aan wat deze fantastische pianist maakt. Fantastisch - maar niet heel toegankelijk. Al hoeft dat voor de jury wellicht geen probleem te zijn.

James Blake - James Blake
Slow motion dance, werd het wel genoemd toen dit album uitkwam, met de prachtige Feist-cover Limit to Your Love. Vier sterren had Volkskrant-recensent Sasja Kooistra er voor over. 'Als er naar een album vol verwachting is uitgekeken, dan is het wel naar het debuut van James Blake. Die eer dankt de jonge Britse producer (22) aan zijn hit Limit To Your Love, die hem het label nieuwe belofte opleverde. Hoewel Blake de hoge verwachtingen met zijn titelloze album zeker inlost en zich een origineel en talentvol songschrijver toont, zullen fans van Limit To Your Love open moeten staan voor meer experiment om de plaat te kunnen waarderen. Blake's soulstem met snik is het uitgangspunt voor de elektronische, aan dubstep gelieerde producties, gebouwd rond de zich herhalende, vaak vervormde vocalen. Zijn kracht is zijn less is more-aanpak. Ondanks de summiere middelen - zanglijn, eenvoudig pianoakkoord, fragiele melodielijn, wat kabbelende percussie en een zoemende vasthoudende synthesizertoon op de achtergrond - is de zeggingskracht vaak groot. Blake maakt daarbij knap gebruik van het effect van verstilling en doordachte pauzemomenten. Al is het soms op het randje van gezapig.

Interessant is de manier waarop Blake het grensgebied tussen dubstep en pop bewandelt. Lieve, breekbare liedjes die doen denken aan Anthony And The Johnsons kantelen plots naar zwaardere, gruizige stukken met een vervreemdend stotterend effect alsof de plaat overslaat.Waar die contrasten het sterkst zijn, zoals in Never Learnt To Share of in I Mind, wint James Blake je echt voor zich en komt de desoriënterende mystiek bovendrijven.'

PJ Harvey - Let England Shake
Net als Elbow won Harvey de prijs al eens, en Let England Shake lijkt serieuze kans te maken op nog zo'n prijs. Alle vijf sterren gaf Gijsbert Kamer aan het album. 'Een rockplaat met liedjes die echt ergens over gaan. Een album dat anders klinkt dan we verwachtten van een artiest die inmiddels aan haar tiende plaat toe is, en bovendien één waarop geluiden opduiken in combinaties die even gedurfd zijn als geslaagd.

Zie hier Let England Shake van PJ Harvey. De Britse Polly Jean Harvey had het altijd al in zich met een plaat te komen waarin ze niet alleen breekt met bestaande rock 'n' roll conventies, maar waarop ze toch een zekere toegankelijkheid blijft behouden. Op het sterke White Chalk gaf ze er al aanzetten toe, maar daar bleven de songs net te schetsmatig om ook buiten haar vaste publiek de aandacht vast te houden.

Op Let England Shake weet ze toegankelijkheid en durf razendknap te doen samenvallen. Je hoort ergens militaire trompetten op de achtergrond en dan niet alleen uit de maat maar ook nog eens vals; elders klinkt een oud reggaenummer door op een manier alsof iemand de radio bij het opnemen aan heeft laten staan.

Maar het werkt. En dan is er nog Harvey's knappe lyriek, die dit keer Engeland-in-oorlog tot thema heeft. Meerdere liedjes betreffen de voor Britten traumatische Eerste Wereldoorlog maar ook Irak komt voorbij. Let England Shake is een plaat met een zeggingskracht die in de Britse pop al een paar jaar ontbreekt.'

Katy B - On a Mission
22 is ze, en haar zang doet wat denken aan die van Rihanna en aanverwante zangeressen. Maar met die mededeling alleen zou je haar tekort doen: ze is ondanks het wel erg poppy geluid hier en daar trouw gebleven aan de wat rauwere dubstel. Katy B haalde met vier singles de Britse hitlijsten. 'Alleen mensen met een hart van staal zullen niets vinden om niet van te houden op dit album', schreef de BBC.

King Creosote & Jon Hopkins - Diamond Mine
Wederom enthousiasme van Gijsbert Kamer: 'De in Noord-Schotland verblijvende King Creosote (Kenny Anderson) maakte al zo'n veertig folkplaten, waarvan de meeste in eigen beheer. Hij ontmoette geregeld de elektronica-producer Jon Hopkins, die onlangs nog een belangrijke rol vervulde op Brian Eno's soloplaat. Samen trokken ze er de afgelopen jaren op uit om omgevingsgeluiden op te nemen in Fife, de plaats waar Creosote woont. Deze geluiden van klotsend water tot geroezemoes in een kroeg zijn onder zeven opnieuw ingezongen liedjes gezet uit de immense catalogus van King Creosote. Het resultaat is een songcyclus van een grootse schoonheid. In iets meer dan een half uur droom je weg naar de Schotse kust, zacht wiegend in een vissersbootje, luisterend naar zachtmoedige elektronica en de mooie, soms omfloerste stem van King Creosote.'