Een deel van de cast van Suzy Q, met vooraan Carice van Houten, rechts Jack Wouterse, midden achteraan Roeland Fernhout en links Martin Koolhoven. © Bob Bronshoff
Een deel van de cast van Suzy Q, met vooraan Carice van Houten, rechts Jack Wouterse, midden achteraan Roeland Fernhout en links Martin Koolhoven. © Bob Bronshoff © UNKNOWN

Suzy Q, toen Carice nog heel jong was: De beste Nederlandse film die u nooit zag

Het was de eerste hoofdrol van Carice van Houten in de eerste lange film van regisseur Martin Koolhoven: 'Suzy Q'. Die telefilm betekende voor meer Nederlands talent het begin van de carrière. Toch is hij zelden te zien.

Gut, wat piep is ze nog. Roze blosjes op de wangen, veel mascara zodat die grote ogen nog meer knallen, een gezicht dat nog op geen enkele manier getekend is door de tijd. Maar in de openingsscène van Suzy Q (1999) zie je eerst haar benen. Met wit gehaakte kniekousjes en op platte schoenen met een bandje huppelt actrice Carice van Houten zo de Nederlandse filmwereld binnen.

Wat een moment is dit eigenlijk! Natuurlijk ligt het aan de kleding, de make-up en het opgewekte Franse lollypopliedje. En ze speelt ook een naïeve 16-jarige natuurlijk. Maar kijk haar gaan - ze is zo jong dat ze nog niet eens droomde van het winnen van Gouden Kalveren, kussen met Tom Cruise en herkend worden op straat.
Bewegende filmgeschiedenis, dat is de bijzondere film Suzy Q. Van Houten is misschien de opvallendste debutant, maar ze is niet de enige van wie de kiem van de carrière hier ligt. De telefilm was de eerste lange film van Martin Koolhoven (Oorlogswinter). Menno Westendorp deed camera; Job ter Burg verzorgde de montage, Herman Pieete was verantwoordelijk voor het sound design - allemaal behoren ze nu, ruim tien jaar later, tot de Nederlandse top en hebben ze een Gouden Kalf thuis staan. En die broer, is dat niet Michiel Huisman met lang haar? Hé, is dat Halina Reijn als raamprostituee?

Jong talent

Toeval en timing, verklaart regisseur Koolhoven de overdaad aan jong talent nu. De meesten kende hij al via de filmacademie. 'Halina deed screentests voor filmpjes die in mijn jaar gemaakt werden. Roeland (Fernhout, red.) kende ik omdat ik een voorstelling van hem en Tekla Reuten heb gefilmd. Dat is dan gewoon een groepje waar je in zit. Ik kan mezelf wel erg op de borst gaan kloppen, en natuurlijk is het zo dat ik ze allemaal in die film wilde. Maar in Nederland roept iedereen zo makkelijk dat hij mensen heeft ontdekt. Ja, Eddy Terstall, die ontdekt acteurs. Die ziet in een kroeg wie er voor de camera moet. Maar Carice ook bijvoorbeeld, die zat gewoon op de toneelschool en deed het heel goed. Dat zag iedereen.'

Zo veelbetekenend als de film achteraf is, zo gedoemd leek het project in 1999. Aanvankelijk schreef Frouke Fokkema Suzy Q als toneelstuk. Een filmversie lag jarenlang bij het Filmfonds op de plank te verstoffen, tot de VPRO er wel iets in zag als een van de eerste telefilms. Op de jeugdherinneringen van Frouke Fokkema was het script gebaseerd (zie kader). Zij moest wel plaats maken voor een jongere, net afgestudeerde talentvolle regisseur. 'Dat liever dan dat het bleef liggen', aldus Fokkema. Juist de combinatie van Fokkema en Koolhoven - die twee jaar nadat het verhaal zich afspeelde werd geboren - maakt Suzy Q zo interessant.

Meer over de debuutfilm van Carice van Houten met een keur aan Nederlands filmtalent in de Volkskrant van vandaag.