dossier

musea en galerieën

Vliegende kat is kunstwerk met explosief potentieel

Door: Wieteke van Zeil − 06/06/12, 05:57
© reuters. De Orville-copter

De Kunstrai, die zondag ten einde liep, heeft in ieder geval één spraakmakend werk opgeleverd. De vliegende dode kat Orville van Bart Jansen (33) bleek een attentiewaarde te hebben die tot ver buiten de kunstwereld reikt.

  • © reuters.

Bart Jansen wordt vertegenwoordigd door galerie St. Art in Stampersgat, tussen Oudenbosch en Dinteloord. Eigenaar Geoffrey van Vugt (41) was niet geheel voorbereid op het explosieve potentieel van de combinatie dood/dier/kunst. Hij zag de groeiende belangstelling tijdens de kunstbeurs, verwonderde zich, en verhoogde de prijs van de Orville-copter van 12.500 euro naar een ton. 'Het werk is nog niet verkocht, maar we hebben een bod liggen van 100 duizend euro.', aldus Van Vugt.

Vliegpioniers
Bart Jansen wilde zijn kat Orville, die was doodgereden, transformeren tot een vliegtuig. Hij had hem namelijk samen met zijn broertje Wilbur (die nog leeft) vernoemd naar de gebroeders Wright, de vliegpioniers. En hoewel het volgens zijn galerist 'niet veel meer betekent', stapt Jansen met Orville-copter in een sterke traditie van dode dieren in de kunst. Robert Rauschenberg exposeerde al in 1955 een opgezette angorageit in een collage-achtige installatie. Het Museum of Modern Art in New York weigerde het werk in 1959, toen een verzamelaar het wilde schenken.

Dode dieren zijn vruchtbare grondstof voor thema's waar de kunst van houdt: menselijk gedrag en ethische dilemma's. Onze omgang met dieren zegt iets over onze omgang met onszelf, onze vergankelijkheid en onze moraal. Mag je een ontbindende koe tentoonstellen (Damien Hirst)? Een paard aan het plafond hangen (Maurizio Cattelan)? Een giraf met een struisvogel kruisen (Thomas Grunfeld)? Nee? Maar gaan de vleesindustrie en de wetenschap niet op een vergelijkbare manier om met het leven van dieren?

Kipnuggets
Het doden van een dier moet nut hebben, is een gedeelde opvatting, en shampoo en kipnuggets hebben een zekere mate van nut. Bij kunst ligt dat complexer. Kunstenaar Tinkebell ondervond protest nadat zij haar kat tot handtas maakte. Ook Bart Jansen kreeg veel kritiek. Terwijl hij zijn werk 'met respect maakte, zonder leed', benadrukt zijn galerist.

Toen de rouw om zijn kat voorbij was, begon Jansen aan zijn project.  In maart maakte hij een proefvlucht, die mislukte. Hij sleutelde nog even, en Orville vloog. Een bizar kunstwerk, dat evenzeer doet denken aan de blijheid van een kind dat een speelgoedhelikopter bestuurt, als aan een tiener die zijn donkere kanten botviert op de kat van de buren.

mailIcon print |