Volgens minister van Veiligheid en Justitie is de oud-topambtenaar Joris Demmink 'op geen enkele wijze' voorgekomen in het zogenoemde Rolodex-onderzoek.
Volgens minister van Veiligheid en Justitie is de oud-topambtenaar Joris Demmink 'op geen enkele wijze' voorgekomen in het zogenoemde Rolodex-onderzoek. © ANP

'Waarom houdt Opstelten zijn mond niet inzake Demmink?'

Het is een ongeschreven wet dat de uitvoerende macht geen commentaar geeft zolang de zaak onder de rechter is, schrijft advocaat Bernard Tomlow. 'En wat blijkt in de Demmink-zaak? Voortdurend verschijnt de minister van Justitie met commentaar.'

Natuurlijk geldt: niemand is strafbaar tot zijn schuld bewezen is. Hier is echter niet sprake van een technische verdenking. Hier speelt veel meer

Als burger en (niet in strafrecht gespecialiseerd) advocaat volg ik met belangstelling de getuigenverhoren in de zaak-Demmink. Natuurlijk geldt: niemand is strafbaar tot zijn schuld bewezen is. Hier is echter niet sprake van een technische verdenking. Hier speelt veel meer.

Het is een ongeschreven wet dat de uitvoerende macht geen commentaar geeft zolang de zaak onder de rechter is. En wat blijkt in deze zaak? Voortdurend verschijnt de minister van Justitie met commentaar. Er valt een rode draad waar te nemen in zijn commentaar. Volgens de minister is er niets aan de hand en hij weet niets van (pogingen tot) strafrechtelijke onderzoeken.

Band of brothers
Waarom doet Opstelten dat? Gesuggereerd is dat Opstelten een corpsvriendje van Demmink was en dat die 'band of brothers' zijn opstelling verklaart.

Op 17 april werd de commandant van het observatieteam van de CRI, Broersma, door de rechter gehoord. Hij wilde geen antwoord geven op vragen, beriep zich op zijn ambtsgeheim, maar de rechter verwierp dat beroep. De waarheidsvinding woog zwaarder. Let wel: het gaat hier om een onwillige getuige. Voor mezelf heeft het waarheidsgehalte van zo'n getuige meer kracht en het was niet niks wat Broersma verklaarde.

Broersma heeft koud zijn verklaring afgelegd en wie verschijnt er weer ten tonele? Jawel, Opstelten

In het Rolodex-onderzoek zouden niet alleen Demmink, maar ook drie andere zwaargewichten van politie en justitie op verdenking van zedendelicten geobserveerd gaan worden. Dit voorgenomen onderzoek was meteen van hogerhand 'stuk' gemaakt.

Broersma heeft koud zijn verklaring afgelegd en wie verschijnt er weer ten tonele? Jawel, Opstelten. Niet zomaar. Opstelten heeft het college van procureurs-generaal gevraagd uitleg te geven over de verklaring van Broersma. Tevens verklaart hij direct daarna dat hij nog steeds achter zijn eerdere verklaring in de Tweede Kamer blijft staan dat Demmink op geen enkele wijze in het Rolodex-onderzoek naar voren is gekomen.

Waarom manifesteert Opstelten zich zo uitdrukkelijk? Is dat alleen de 'band of brothers' of is er meer aan de hand? Opeens moest ik aan Machiavelli denken. In zijn boek De Heerser legt hij uit wat de rol van de vorst is.

Indien nodig zelfs liegen en bedriegen
De vorst moet zorgdragen dat de staat overleeft. De raison d'état noodzaakt dat dat doel alle middelen toestaat. Een dier dat doodt, doet dat vanuit zijn rol in de voedselketen. Een leeuw die een antilope doodt, doet dat om te overleven. Machiavelli analyseert dat waar de staat in gevaar is, haar vertegenwoordigers moeten handelen als een leeuw, indien nodig zelfs liegen en bedriegen.

Opstelten begrijpt dat als bewezen wordt dat Demmink in zijn hoedanigheid van hoogste functionaris van Justitie zich schuldig gemaakt zou hebben aan de verdenkingen van de gestelde zedendelicten, alleen al dat feit een enorme schade toebrengt aan de rechtsstaat

Opstelten begrijpt dat als bewezen wordt dat Demmink in zijn hoedanigheid van hoogste functionaris van Justitie zich schuldig gemaakt zou hebben aan de verdenkingen van de gestelde zedendelicten, alleen al dat feit een enorme schade toebrengt aan de rechtsstaat. Dan blijken de staat en zijn vertegenwoordigers, als eerste de minister van Justitie, corrupt, althans niet te functioneren en staat zijn geloofwaardigheid ter discussie.

Voorzienbaar is dat als Demmink valt ook de andere hoge justitiële autoriteiten die genoemd zijn in een ander licht bejegend zullen worden. Spannende tijden!

Bernard Tomlow is advocaat.