De paus afgebeeld als superman in de straten van Napels.
De paus afgebeeld als superman in de straten van Napels. © AFP

Eén jaar paus Franciscus: deze vier artikelen moet u gelezen hebben

Paus Franciscus is vandaag precies een jaar paus. Hij nam de taak op zich soberheid te verspreiden en de mentaliteit binnen het Vaticaan te veranderen. Is hij daarin geslaagd? Is hij meer dan een katholieke rockster? Een antwoord op basis van vier profielen uit de internationale pers.

Rolling Stone: Paus van het gewone volk
In januari prijkte paus Franciscus op de cover van het Magazine Rolling Stone. In het artikel 'Pope Francis: The Times They Are A-Changin' spreekt het tijdschrift van een 'fluwelen revolutie' die gaande is in het Vaticaan. 'In minder dan een jaar heeft de paus zich weten te onderscheiden van zijn voorgangers en zich gevestigd als de paus van het gewone volk', schrijft journalist Mark Binel in het ruim 7000 woorden tellende profiel.

'Na het rampzalige pausschap van Benedictus, een verstokte traditionalist met de uitstraling van een griezel die met vingers als messen tieners in hun nachtmerries bedreigt, leek Franciscus' beheersing van vaardigheden als lachen in het openbaar voor de gemiddelde katholiek een klein wonder', aldus Rolling Stones.

Maar Franciscus had nog veel ingrijpender veranderingen in gedachten. 'Door het pauselijk paleis te verruilen voor een bescheiden tweekamerappartement, door kerkleiders publiekelijk te hekelen omdat ze 'geobsedeerd' zijn door maatschappelijke vraagstukken die tot verdeeldheid leiden zoals het homohuwelijk, anticonceptie en abortus ('Wie ben ik om te oordelen?' was het befaamde antwoord van Franciscus op de vraag naar zijn opvattingen over homoseksuele priesters) en - misschien wel het verbazingwekkendste van al - door zijn eerste grote geschreven les goeddeels te wijden aan een vernietigende kritiek op het ongebreidelde vrijemarktkapitalisme, gaf de paus blijk van zijn eigen obsessies om meer bij de zoon van de baas aan te sluiten.'

Lees de gehele Nederlandse vertaling van het profiel hier.

The Washington Post: Paus als rockstar, pas op
'Het afschilderen van de paus als een soort Superman, een ster, is beledigend voor mij,' zei de paus onlangs in een interview met de Italiaanse krant Corriere della Sera. 'Hem idealiseren is een soort agressie. De paus is een man die lacht, huilt, slaapt en vrienden heeft zoals iedereen. Een normaal mens.' Hij klonk misschien als een door paparazzi opgejaagde beroemdheid, schrijft The Washington Post, maar het is een belangrijke vraag die speelt onder katholieke theologen: Is het goed voor de kerk om een rockster paus hebben?

Voor deze herfst kondigde hij een bijeenkomst aan van topkardinalen om te spreken over familiekwesties, zoals de vraag of de communie toegankelijk moet zijn voor katholieken die scheiden en hertrouwen zonder een nietigverklaring. 'Hij geeft hervormingsgezinde katholieken hoop die kan uitmonden in een grote teleurstelling en uiteindelijk meer verdeeldheid.'

The Guardian: opvolger kan nog alles ongedaan maken
Door zich te presenteren als symbool van publieke nederigheid, heeft hij het imago van het pausdom getransformeerd. 'Een hele prestatie', schrijft de Britse krant The Guardian. Maar alles wat hij tot dusver heeft bereikt is persoonlijk en kan hij mee zijn graf in nemen. 'Er is een goede kans dat hij het voorbeeld volgt van zijn voorganger Benedictus en met pensioen gaat wanneer het hem te veel wordt, waarna zijn opvolger alles in een jaar ongedaan kan maken.' Oftewel: er is nog een lange weg te gaan in het doorvoeren van blijvende veranderingen die te maken hebben met het beleid en de cultuur van het Vaticaan.

Een lastige opdracht, maar volgens Andrew Brown van The Guardian heeft Franciscus kans van slagen. 'Daar waar hij de grenzen van de macht van één man bereikt, werft hij bondgenoten over de hele wereld. De benoeming van een groep van acht kardinalen - zowel liberaal als conservatief en allen met een zeker wantrouwen ten opzichte van het Vaticaan - belooft een duurzame institutionele verandering, van het soort dat moeilijk zal zijn voor een opvolger te keren. 'Deze zogenoemde G8 van kardinalen werd door historicus Alberto Melloni aangeduid als 'de belangrijkste stap in de geschiedenis van de kerk in de afgelopen tien jaar.'

Lees hier het rapport dat The Guardian opstelde over het eerste jaar van paus Franciscus.

NBC News: Grote financiële hervormingen
'De vele inspanningen van paus Franciscus om het door schandalen gehavende financiële apparaat van het Vaticaan te hervormen, laat zien dat hij niet alleen maar van de praatjes is', schrijft Tracy Connor van NBC News.

Zo kondigde paus Franciscus eind vorige maand aan dat het Vaticaan voor het eerst een 'secretariaat voor economische zaken' krijgt. Dat orgaan moet alle economische en administratieve aangelegenheden van het Vaticaan regelen. Het secretariaat wordt geleid door de Australische kardinaal George Pell. 'Je neemt de macht weg bij de mensen die het altijd hebben gehad, implementeert een nieuwe systeem gerund door een buitenstaander bekend als een no-nonsens vent. In Vaticaan-termen kun je dan wel spreken van een echte aardverschuiving', aldus NBC.