'Europa is wat betreft klimaatbeleid in winterslaap met Nederland als zwakke schakel'

OPINIE - Bas Eickhout − 26/11/12, 17:16
© ANP. Staatssecretaris Wilma Mansveld van Infrastructuur en Milieu

opinie Nederland liep voorop met zijn eigen klimaatambities en probeerde deze wereldwijd aan de man te brengen. 'Maar onze rol op het wereldtoneel is tanende', vindt Bas Eickhout, Europarlementariër voor GroenLinks.

  •  
    Het is teleurstellend dat onder het nieuwe regeerakkoord van dezelfde heer Samsom dit 'sigaar uit eigen doos'-beleid wordt voortzet.

Het is weer zover: deze week start een nieuwe ronde klimaatonderhandelingen. Ik neem deel aan de tweede week van de klimaattop van de Verenigde Naties en zal als onderdeel van de Europese delegatie naar Doha vertrekken. Er staat veel op het spel. Onmiddellijke actie is vereist om ons te behoeden van een wereld die straks vier tot zes graden warmer is. De toename in overstromingen, droogtes en extreem weer zal vooral de armste bevolkingen het brood uit de mond nemen. Organisaties als het Milieupanel van de Verenigde Naties, maar ook de Wereldbank en het Internationale Energie Agentschap duikelen over elkaar heen met doemscenario's.

Het Europees Parlement eist daarom dat de Europese Unie doortastend optreedt bij de internationale klimaattop. Het Parlement wil dat de EU haar eigen ambities voor CO2-reductie verhoogt en klimaathulp aan ontwikkelingslanden toezegt. Van Nederland hoeven we op dit vlak helaas weinig te verwachten; Nederland sluit al sinds een paar jaar de hekken in Europa.

Ons groene imago en onze slimme onderhandelaars konden internationaal altijd op veel lof rekenen. Nederland liep voorop met zijn eigen klimaatambities en probeerde deze wereldwijd aan de man te brengen. Maar onze rol op het wereldtoneel is tanende. Ik heb al met de derde Nederlandse vertegenwoordiger van doen bij de vierde klimaattop die ik als Europarlementslid sinds 2009 bijwoon. En omdat deze Nederlandse vertegenwoordigers met lege handen aan de onderhandelingstafel schuiven, krijgen zij bar weinig voor elkaar.

Samsom
Onze opstelling, vond ook PvdA fractieleider Samsom in een debat in 2010, ging voorheen vérder dan die van andere landen op het gebied van CO2-reductie en ontwikkelingssamenwerking en dit kon de internationale brij in beweging brengen. Hij vervolgde destijds: 'Met het aantreden van een nieuw kabinet is dat helaas veranderd: Nederland heeft zijn ambities gewoon laten zakken tot het Europese minimum [..] en heeft ook al aangekondigd dat de klimaatfinanciering voor ontwikkelingssamenwerking voortaan expliciet een sigaar uit eigen doos zal zijn; het zal immers allemaal ten koste gaan van andere internationale samenwerking.'

Het is teleurstellend dat onder het nieuwe regeerakkoord van dezelfde heer Samsom dit 'sigaar uit eigen doos'-beleid wordt voortzet. Het nieuwe VVD-PvdA kabinet pikt de klimaathulp voor ontwikkelingslanden namelijk gewoon uit het potje ontwikkelingssamenwerking. Het vermindert dit budget voor de allerarmsten ook nog eens met een miljard euro per jaar. Hoezo solidariteit? De nieuwe regering spoelt hiermee het enige succes van de klimaattop in Kopenhagen door de wc.

Voormalig PvdA-minister Cramer nam in Kopenhagen internationaal het voortouw en kreeg de handen op elkaar voor méér, nieuwe en additionele klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden. De gevolgen van klimaatverandering komen namelijk vooral voor rekening van ontwikkelingslanden die niet over de middelen beschikken om zich tegen de toename van droogtes en overstromingen te wapenen. Het succes van Cramer is voor opvolgster PvdA-staatssecretaris Mansveld een bezuinigingspost.

Prestaties
Ook onze prestaties op klimaat laten international te wensen over. Onderzoek van PriceWaterhouseCoopers (PWC) laat zien dat Nederland de CO2-intensiteit maar niet omlaag krijgt. Van de twintig grootste economieën doen alleen Turkije en Mexico het slechter. PWC wijst naar de industrie als onderdeel van het probleem en geeft aan dat economische groei en een reductie van CO2 elkaar helemaal niet hoeven te bijten. Toch krijgen grootverbruikers het voor elkaar dat de regering hen voor hun energie veel minder belast. Het is tijd dat de Nederlandse regering meer oog krijgt voor een eerlijk speelveld voor groene ondernemers. Het is niet voor niets dat de CEO van Unilever een van de duurzaamste personen van Nederland is of dat Philips prominent aanwezig is bij de klimaattop.

Niet alleen Nederland maar Europa als geheel loopt op steeds meer terreinen achter bij de ambities van de rest van de wereld. Europa heeft haar klimaatdoel van twintig procent CO2-reductie in 2020 vorig jaar al gehaald, deels als gevolg van de economische crisis. Zonder aanscherping van ons klimaatbeleid staan we het komende decennium dus stil terwijl grootschalige CO2-vermindering nodig is om rampzalige gevolgen te voorkomen. Europa is wat klimaatbeleid betreft in winterslaap met Nederland als zwakke schakel.

Test
Een belangrijkste test voor de nieuwe regering is aanstaande. Laten ze zich gijzelen door conservatieve ideeën of gaat ze mee met het progressieve bedrijfsleven en de wetenschap. De nieuwe regering zou weer zelf aan de basis van verandering staan. 'Elke handeling, hoe klein ook, zet iets in beweging', aldus de populaire Triodos-commercial.

Laat ik daarom afsluiten met dezelfde vraag die de heer Samsom destijds aan staatssecretaris Atsma stelde, maar nu gericht aan de nieuwe PvdA-staatssecretaris voor milieu: 'Bent u bereid om uw ambitie naar 30 procent te verhogen en daarmee in [Doha] actief beleid te propageren?' Om daar misschien één vraag aan toe te voegen: Hoeveel klimaatsteun zegt Nederland de komende jaren toe aan de allerarmsten? Zodat we straks de ellende kunnen voorkomen in plaats van massaal in belpanels te moeten zitten om noodhulp te smeken voor weer een ellendige droogte of overstroming.

Bas Eickhout is Europarlementariër voor GroenLinks.

mailIcon print |

Jouw mening telt!

Deel jouw mening met de andere bezoekers

Aan het laden ...