Zingende kinderen vervullen op televisie vaak dezelfde beklagenswaardige rol als rondborstige vrouwen in een Italiaanse quiz. Dat betoogt pedagoog Stijn Sieckelinck.

Na het kijken van The Voice Kids vraag ik me luidop af of kinderen echt wel zulke leuke wezens zijn als ik dacht. Als pedagoog en vader van een dochter van twee is dat een twijfel die ingrijpende professionele en existentiele gevolgen kan hebben. Maar vooruit: ik waag het erop. Het is tenslotte in het landsbelang.

Nee, ik ben niet tegen commerciële tv op zich. Evenmin ben ik tegen de Voice of Holland an sich (Iris Kroes speelt harp en Chris Hordijk is de broer van Lisa). Daarnaast waande ik mij in een vorig leven zelf de zanger van R.E.M. en de gitarist van U2. Het is dus niet omdat ik de helft van de dag met mijn neus in de boeken zit dat ik die ophaal voor populaire cultuur in het algemeen of televisieprijskampen in het bijzonder.

Heel andere orde
Maar wat ons vrijdagavond door RTL4 werd voorgeschoteld en klaarblijkelijk 2,6 miljoen landgenoten kon bekoren, was van een heel andere orde. Daarom heb ik drie eenvoudige bedenkingen die ik graag zou voorleggen aan de makers. Ten eerste: het uitzenduur. Een show waar het zogenaamd draait om kinderen jonger dan 14 jaar uitzenden van 20.30 tot 22.20 uur? Ten tweede: de zinnetjes. Een bakvisje met duidelijk overtrokken ambities met een 'onschuldige' invulvraag laten zeggen dat ze het leukste meisje is van heel Nederland? Ten derde: de ouders. Geloven de makers dat het afbeelden van volwassenen in extase voor - laat ons eerlijk zijn: middelmatige performances - goed is voor kinderen?

Parallellen
Voor deze drie bedenkingen bestaat een eenvoudige reden. Het zijn de drie elementen die de makers van een ander succesvol kindertalentenprogramma, Junior Masterchef, heel anders wisten te benaderen. De parallellen zijn talrijk; ook dat commerciële programma (op Net5) kende eerder een succesvolle volwassen versie. Ook hier draven kinderen op om kunstjes te vertonen. En zoals de tv-wetten het willen, was hier ook slechts één winnaar. En toch. En toch bleef ik kijken. Want 1: Junior Masterchef was duidelijk op kinderen gericht. Zowel het uitzenduur als de manier waarop (ongetwijfeld pijnlijk) enthousiaste ouders vakkundig buiten beeld werden gehouden, getuigen van een bewuste keuze: hier moeten vooral kinderen van kunnen genieten.

Ten tweede was er ook een competitief element tussen de jonge koks, maar maakte de discipline - het koken - dat er nog enige afstand zat tussen de beoordeling van iemands gerecht en het volledig afserveren van de jonge tiener.

Ten derde waren deze kinderen duidelijk ergens goed in en kan worden verwacht dat ze dit ook zullen blijven. Er is geen kijker die zit te wachten tot de twaalfjarige Sarah haar restaurant opent in Amsterdam. Dat lijkt me heel gezond, voor beide partijen. The Voice Kids daarentegen zwaait met een platencontract en een eigen plaatopname. De echt kwade geest in mij ziet een wanhoopspoging van de noodlijdende platenindustrie om toch nog enige importantie uit te stralen naar de jonge downloadgeneratie.

Italiaanse wijze
Toch besloot men het op Italiaanse wijze te doen. De commerciële televisie in Italië is een apart genre. De laatste keer toen ik een of andere idiote quiz bekeek waarvan ik met mijn vakantie-Italiaans zelfs de antwoorden wist, eisten de rondborstige hostessen mijn aandacht op. En wat het ergste was: na afloop vroeg ik me stiekem af of vrouwen met grote borsten echt wel zulke leuke wezens zijn als ik dacht.

The Voice Kids doet exact hetzelfde omdat ook dit programma veinst te draaien rond iets heel anders dan waar het de makers uiteindelijk om gaat. Daarbij maakt het weinig uit of het om kinderen of borsten gaat. In beide gevallen is de kijker weerloos. Bovendien schijnen de presentatoren en juryleden mij aardige mensen, wat het des te moeilijker maakt om kritisch te kijken. Maar het moet en daarom zeg ik: dit soort programma's installeert bij de kijker een weerloosheid van een bijzonder kwaadaardige soort: een die democratie verlaagt tot een schoonheidswedstrijd en het prachtige verschijnsel van kindjes die iets heel erg goed denken te kunnen, reduceert tot ons zoveelste brokje emo- entertainment. Ons past dan ook geen uitzinnigheid of perfect geacteerd medeleven met de zangertjes. Ons past schaamte wanneer we deze jonge kwetsbare veulens verder laten 'battelen' in deze arena van vermaak en verval.

^{Stijn Sieckelinck is sociaal en wijsgerig pedagoog.}