Het sociaal-liberalisme is door Cohen afgedaan als één van de stromingen binnen de partij. En nu bevindt de PvdA zich op ideologisch drijfzand, bouwend op achterhaalde retoriek. 'Terwijl de traditionele socialistische slogans en beelden zijn geconfisqueerd door de echte socialisten: die van de SP', betoogt publicist Asher Ben Avraham.

Wim Kok en zijn opvolger Wouter Bos hadden door dat het socialisme voor de PvdA heeft afgedaan als inspiratiebron. Zij kozen daarom een pragmatische, sociaal-liberale koers. Geen ideologisch gezever meer over de maakbare samenleving en onderdrukte groepen. Geen betutteling. Uitgaan van het individu en van een overheid die de scherpe kantjes van de markt een beetje bijvijlt. Van bevrijding naar vrijheid.

Maar Job Cohen heeft het sociaal-liberalisme weer naar de prullenbak verwezen. Het is door hem afgedaan als één van de stromingen binnen de partij. En nu bevindt de PvdA zich op ideologisch drijfzand, bouwend op achterhaalde retoriek. Terug bij af. Terwijl de traditionele socialistische slogans en beelden zijn geconfisqueerd door de echte socialisten: die van de SP.

Hardwerkende Nederlanders
Gewone hardwerkende Nederlanders. Daarover had Job Cohen het op het PvdA-congres. Daar moeten de sociaal-democraten het voor doen. Cohen vond een paar maanden geleden nog dat hardwerkende mensen een liberaal stokpaardje waren. Dat die het wel zelf kunnen rooien. Dat juist de zwakkeren en kansarmen de mogelijkheid moeten krijgen zich te ontplooien. En dat de overheid ze daarbij moet helpen. De PvdA als de partij van de slachtoffers en de zielige mensen. Solidariteit als kernwoord.

Maar Job moet na de Kerdijk-lezing van gedachten zijn veranderd. Met concurrent SP als grootste partij in de peilingen moest-ie wat verzinnen. Om de doemstemming in de PvdA te keren. Let wel: de partij van de Arbeid. En arbeid adelt. Daarom mocht hij opeens weer, de hardwerkende Nederlander. En dat is een bijzondere mensensoort. De hardwerkende Nederlander van Job Cohen is een beetje een tobber. Job kan zich daar veel bij voorstellen.

De hardwerkende mens is bezorgd over de crisis, over zijn pensioen, over het gebrek aan veiligheid, het onfatsoen op straat en de verruwing in de politiek. En er zijn ook nog eens heel veel hardwerkende mensen. Zij vormen volgens Cohen zelfs de overgrote meerderheid van de Nederlandse bevolking. Die mensen hebben het zwaar. Die mensen hebben hulp nodig.

Dus vindt Job dat de harde werkers in hun hart eigenlijk allemaal sociaal-democraten zijn. De harde werkers vinden de sociale verworvenheden heel belangrijk. En zij willen niet dat Rutte al het moois kapotmaakt dat socialisten en sociaal-democraten nijver hebben opgebouwd. Dus de hardwerkende Nederlander is een PvdA'er. In ieder geval onbewust.

Daarom vindt Cohen dat alle hardwerkende Nederlanders op de PvdA moeten stemmen. En als de niet-hardwerkende Nederlanders dat nou ook doen, is de klus geklaard. Want de PvdA is tenslotte ook de partij van de mensen die wel hard willen werken, maar dat niet kunnen. Alle mensen willen sociale rechtvaardigheid. En de PvdA is de belichaming van de sociale rechtvaardigheid. De keuze is simpel.

Boodschap
De cirkel is rond. Geen speld tussen te krijgen: of je nu hard werkt of niet, je komt altijd bij de PvdA uit. Dat is de boodschap van Job  Cohen. Hans Spekman deed er nog een schepje bovenop: de PvdA heeft in de gaten wat er mis is met de samenleving. De PvdA is alwetend. Dus daar zit je altijd goed.

Nu is de PvdA opeens de partij van en voor alle Nederlanders. Zowel de partij van de harde werkers als de partij van de mensen die niet hard kunnen werken. Met deze boodschap moet de ondergang worden afgewend. Met deze boodschap moet de Renaissance van de sociaal-democratie worden bereikt. Als je Cohen en Spekman mag geloven is de partij klaar voor de start.

Na de 'Goed Nieuws Show' op het partijcongres sluiten de sociaal-democraten de gelederen. En Emile Roemer glundert vrolijk verder.

^{Asher Ben Avraham is publicist.}