Tegenwoordig wil de zoon van de timmerman ook graag studeren. Dat is mede mogelijk omdat de belastingcenten van de advocaat, ingenieur of consultant daaraan bijdragen. De basisbeurs is er om te zorgen dat jongeren kunnen studeren onafhankelijk van het ouderlijk inkomen. Dat stelt student Frank Hemmes.

In de Volkskrant van 2 januari betoogt Nikie van Thiel, landelijk voorzitter van de Jonge Democraten, dat de basisbeurs best kan worden afgeschaft.

Als eerste argument tovert Van Thiel de bekende timmerman tevoorschijn die belasting betaalt voor de studerende dochter van de advocaat. Leeft Van Thiel nog in het tijdperk waarin alleen kinderen van universitair geschoolde ouders studeren? Tegenwoordig wil de zoon van de timmerman ook graag studeren. Dat is mede mogelijk omdat de belastingcenten van de advocaat, ingenieur of consultant daaraan bijdragen. De basisbeurs is er juist om te zorgen dat jongeren kunnen studeren onafhankelijk van het ouderlijk inkomen.

Zolderkamer
Vervolgens gaat Van Thiel verder over een basisbeurs die 'niet altijd ten goede komt aan de studie'. Dat klopt, maar niet zoals Van Thiel bedoelt. Met de basisbeurs kan je in de meeste studentensteden nog geen zolderkamer van 10 m² betalen. En voor zo'n kamer krijg je als student ook geen huurtoeslag. Dat de basisbeurs niet altijd wordt uitgegeven aan boeken of collegegeld komt eerder doordat de gemiddelde student er niet eens kleding, onderdak en eten van kan betalen.

Ook Van Thiel kan niet ontkennen dat studeren duur is voor studenten uit minder rijke families. Maar volgens haar is lenen gewoon de oplossing. Terwijl torenhoge schulden momenteel hét probleem zijn in westerse samenlevingen, wil Van Thiel studenten met duizenden euro's schuld een onzekere arbeidsmarkt opwerpen. Zou een student alleen de basisbeurs lenen, dan is dat na een vijfjarige studie al zo'n 15 duizend euro schuld. Voor een student die vanwege een tijdrovende studie en arme ouders zijn hele levensonderhoud moet lenen, loopt dit makkelijk op tot meer dan 40 duizend euro. Mensen met een dergelijke financiële molensteen om aan het leven laten beginnen wordt echt niet socialer door het etiket 'sociaal' op het leenstelsel te plakken.

Ad-hocpoging
Naïef is uiteindelijk de kanttekening waarmee Van Thiel afsluit. De basisbeurs afschaffen mag, als het geld dan maar weer in het onderwijs wordt geïnvesteerd. Dat gaat natuurlijk nooit gebeuren. Deze maatregel is voorgesteld als ad-hocpoging het begrotingstekort te dichten. Laat staan dat het opweegt tegen het gecombineerde verlies van basisbeurs en OV-kaart, de Halbeheffing, duurdere masters en tweede studies. De Jonge Democraten willen graag toponderwijs voor Nederland. Het is jammer dat met hun koers dat onderwijs voor de meeste studenten onbetaalbaar en ontoegankelijk zal zijn.

^{Frank Hemmes is student science & security in Londen.}