De lucht loopt uit de huizenmarkt, de pensioenen zijn soufflés. En feestjes worden er ook al niet gezelliger op, observeert Volkskrant-columnist Toine Heijmans.

Ze zeggen dat dit jaar een vreselijk jaar gaat worden, want alle indices en parameters wijzen daarop. Dat zijn mooie woorden, indices en parameters, die je veelvuldig hoort uit de monden van deskundigen die uitleggen dat het een vreselijk jaar gaat worden, maar verder kun je er weinig mee, behalve tijdens een spelletje Wordfeud.

Mijn enige parameter voor de aangekondigde economische neergang is het te koop-bord dat nog steeds aan mijn huis hangt. Zelfs de winterstorm van de afgelopen week kreeg dat bord niet weg. Ik denk dat het er voor eeuwig aan blijft hangen. Het voordeel daarvan is dat ik nog steeds een huis heb.

2011 was het jaar van de crisis, 2012 wordt het jaar van de recessie, zo mag je het ongeveer samenvatten, en dat ligt als ik het goed begrijp niet aan de Maya's, maar aan de economie. Het gaat heel slecht worden. De lucht loopt uit de huizenmarkt, lees ik, en de pensioenen zijn soufflés.

Tijdens de eerste economieles die ik kreeg op de middelbare school, schreef de leraar 'economie=vertrouwen' op het schoolbord. Dat vertrouwen is geloof ik nu wel weg, maar de economie bestaat nog steeds. Het tweede dat ik van die leraar leerde, was dat de economie geen autonoom wezen is dat geldstromen over de wereld stuurt, maar dat we het zelf zijn. Economie=psychologie: als we met z'n allen vinden dat het slecht gaat en dat er lucht loopt uit de huizenmarkt, dan gaat het slecht en loopt er lucht uit.

De crisis, dat ben je zelf. De recessie idem. Maar daar heb je als eerzaam huisvader niks aan, net zoals je niks hebt aan de voorspellingen van de deskundigen met hun parameters. Een recessie is onzichtbaar, je kunt hem niet vastpakken of bekijken, je kunt hem ook niet de andere kant op duwen of aanspreken op zijn vervelende gedrag. Dus wat moet je ermee.

Lang, te lang misschien, heb ik de economie op die manier veronachtzaamd. De crisis, dat waren de anderen. Maar met de jaarwisseling is er iets ongemakkelijks geslopen in mijn gemoed. Soms leg ik de krant weg om de koppen en de analyses te ontlopen, alsof dat helpt. Op feestjes gaat het ook steeds vaker over geld, en hoe alles duurder is geworden. Ik kan me niet herinneren dat er over geld werd gepraat op feestjes. Dat is toch wel een teken van een nieuwe tijd.

Net voor het einde van 2011 maakte ik de fout me in de huishoudfinanciën te verdiepen. Ik zag er dingen die ik nog nooit had gezien. De hypotheekverzekering bijvoorbeeld is onwerkelijk duur, de bedragen die we overmaken aan leuke dingen voor de kinderen zijn absurd, en verder pinnen we wat af in supermarkten - hoe moet dat als de kinderen straks groter zijn en nog meer eten?

Voor het eerst ook heb ik de overzichten bekeken van het pensioenfonds waar ik verplicht aan afdraag - ik meen het enige pensioenfonds dat erin slaagde verlies te lijden tijdens de gouden jaren van de vorige eeuw. Het was geen feest.

Er zijn mensen die een uitstekende relatie onderhouden met hun financiën, er zijn er zelfs die geld verdienen aan een recessie, maar ik hoor daar niet bij. Ik sta een beetje langs de kant te kijken hoe de crisis komt en de recessie zijn werk doet, en verder prijs ik me gelukkig met mijn huisgezin dat nog steeds niet op een houtje hoeft te bijten. De glimlach van mijn dochter, als ze een zelfgeschreven gedicht laat zien.

Als motto voor het jaar 2012 neem ik een zin van Gerard Reve, uit De Avonden: 'Het gaat slecht, maar verder gaat het goed'.

^{Toine Heijmans is schrijver en redacteur van de Volkskrant.}