Morgen is de uitspraak van het kort geding in de zaak-Ajax. Rody Turpijn hoopt op een rechter die het recht hanteert, en handelt met rede en gevoel.

New York 1935, ten tijde van de grote depressie. Op een koude januari-avond leidt burgemeester Fiorella LaGuardia de rechtszittingen. Een oude vrouw wordt beschuldigd van het stelen van een brood.

Haar verklaring: haar zieke dochter is verlaten door haar man en haar twee kleinkinderen zijn uitgehongerd. Het was een wanhoopsdaad. LaGuardia moet de vrouw veroordelen. Een boete van tien dollar of tien dagen cel. Terwijl hij het oordeelt uitspreekt, pakt hij zijn portemonnee en geeft de vrouw tien dollar. Vervolgens vraagt hij de andere aanwezigen in de rechtszaal vijftig cent te doneren aan de vrouw.

Draagvlak
Niemand in hun stad zou toch mogen lijden zoals de vrouw, haar dochter en de kleinkinderen? Iedereen geeft gehoor aan de oproep. LaGuardia hanteert het recht, maar handelt tegelijkertijd met rede en gevoel. Hij creëert daarmee draagvlak. Helaas hebben commissarissen Steven te Have en Johan Cruijff niet het vermogen om op deze manier leiding te geven de veranderingen bij Ajax, een club die in een grote depressie verkeert.

Steven ten Have is hoogleraar Strategie en Verandering. Hij kent alle geschreven en ongeschreven regels en wetten die gelden voor een verandering binnen een bedrijf. Hij is daarmee de aangewezen persoon om structuur te geven aan Cruijffs plan: 'Op weg naar georganiseerde chaos'.

Ziel en zaligheid
Als voorzitter van de Raad van Commissarissen is hij woordvoerder. Hij komt kundig en weloverwogen over. Hij kiest zijn woorden zorgvuldig. Woorden die hoogstwaarschijnlijk perfect zijn voor het bedrijfsleven, maar niet voor een voetbalclub. Zijn academische taal is te klinisch. Ten Have wekt het idee dat hij niet oprecht betrokken is. Dat hij niet met ziel en zaligheid dat wil, wat goed is voor de club. Dat gevoel wordt versterkt doordat hij van buiten komt.

Ter illustratie: personen als ten Have werden door oud-materiaalman Sjaak Wolfs bestempelt als hockeytypes. 'Die weten niet hoe het er bij een voetbalclub aan toegaat.' Ten Have vindt weinig draagvlak bij de 'echte' Ajacieden. Als deskundige in verandermanagement zou ten Have toch moeten weten dat dat juist de belangrijkste factor is om veranderingen te kunnen aanbrengen.

Gevoel, maar ook verstand heeft hij uitgeschakeld door zijn drang om tot een snel resultaat te komen. Hoe kan je anders verklaren dat hij zonder medeweten van een commissaris diens plan wijzigt en een algemeen directeur aanstelt. Zeker als de commissaris Johan Cruijff is.

Taal
Als je iemand namelijk niet kan passeren dan is het Cruijff wel. Hij heeft meer sympathisanten dan wie dan ook. Hij heeft Ajax immers groot gemaakt. Cruijff spreekt de taal van een voetballer. Voor de mensen van de club een begrijpelijke taal. En als hij over Ajax praat dan komt het uit zijn hart. De betrokkenheid druipt er vanaf.

Maar Cruijff ziet niet in dat zijn vereniging niet meer alleen een voetbalclub is, maar ook een bedrijf. Hij ziet niet in dat het bedrijf Ajax deskundigen als Ten Have nodig heeft om zijn veranderingen structuur te geven. Hij wil er niets van weten als hem gezegd wordt dat iemand niet kan worden aangesteld als die eens de schijn van omkoping heeft gewekt. Het is niet aan zijn verstand te brengen. Onredelijk.

Hoe komt Ajax uit de impasse waar hij inzit? Morgen is de uitspraak van het kort geding. Hopelijk zit er een rechter die net zo wijs is als LaGuardia.

_{Rody Turpijn is oud-voetballer van Ajax en historicus}