Dat de NAVO nu in Afghanistan met de handen in het haar zit en de Taliban als haar meerdere moet erkennen, is geen wonder. Want de Taliban hanteren simpelweg een andere definitie van de tijd dan het Westen. Dat stelt columnist Haroon Parvani.

De bewering van een Talibancommandant 'de westerlingen hebben horloges om, maar wij hebben de tijd', heeft wat weg van de relativiteitstheorie: 'Alle waarnemingen zijn gerelateerd aan de omstandigheden waarin zij zich voordoen.'

De Talibancommandant is geen geleerde zoals Einstein, maar zijn waarneming van de situatie waar de oorlog in Afghanistan zich bevindt, getuigt wel van gezond boerenverstand. In gewoon Nederlands betekenen zijn woorden: de westerlingen beschikken over een moderne uitrusting maar wij bepalen de oorlog en wij zijn de overwinnaars ondanks onze schaarse middelen. Wat wij hebben iets waar de westerlingen niet over beschikken en dat is: de tijd.

Eindeloosheid
De Talibancommandant neemt de tijd heel anders waar dan zijn tegenstander, de NAVO-generaal, die hoogstens een keer bij het paintballen oorlogje heeft gespeeld en toen waarschijnlijk ook nog eens van het blauwe team heeft verloren. Voor de Talibancommandant is de tijd een oneindige begrip. Hij laat zich niet vastleggen. Hij weet niet eens wanneer hij geboren is en zijn kinderen zullen ook niet weten op welke datum hij is gestorven. Want de tijd speelt geen rol in zijn bestaan. Hij maakt deel uit van de eindeloosheid en dus is hij, in zijn perceptie, onsterfelijk en niet kwetsbaar.

Daarentegen verdeelt de NAVO-generaal vanachter zijn cedertafel de tijd in vakjes van maanden, kwartalen en jaren. Daarin propt hij zijn plannen in de vorm van missies. Zijn tijd is van bepaalde duur en even lang als het leven van een eendagsvlieg in vergelijking met de eeuwigheid van zijn opponent. Zijn doel moet en zal binnen deze beperking worden gehaald. In zijn omstandigheden kijkt de NAVO-generaal totaal anders naar de tijd, met een duidelijk begin en een zekere einde. Hierdoor is de generaal sterfelijk en kwetsbaar.
      
Legende
Het volgende verhaal maakt duidelijker hoe Afghanen omgaan met het begrip tijd. Volgens de legende had een Engels bataljon soldaten zich eind 19de en begin 20ste eeuw tijdens een Britse poging om Afghanistan te veroveren, in een quala (vesting) zonder poort opgesloten om uit de handen van de Afghanen te blijven. De enige manier om uit de quala te komen, voor bevoorrading en dergelijke, was door gebruik te maken van een lange ladder. De Afghanen lagen dag in dag uit geduldig op de loer in de bergen. De dagen gingen voorbij, de weken, de maanden en de seizoenen. Er gebeurde niets.
Totdat op een avond een Engels soldaat vergat om de ladder naar binnen te halen. De volgende dageraad hebben de Engelsen soldaten nooit meer te zien gekregen.                  

Kentering
Als de NAVO verliest, zullen de sterren op de schouders van de generaals verbleken. Ze zullen niet langer hun rang, maar de vallende sterren van het oorlogsdrama in Afghanistan illustreren. Er zal een ware kentering in de westerse militaire wetenschap plaatsvinden: dat niet de militaire macht, maar juist de tijd de bepalende factor in een oorlog is.

Wil de NAVO met opgeheven hoofd Afghanistan verlaten en de terroristen uit hun holen uitroken, dan moet ze het einde van haar missie niet koppelen aan de tijd maar aan het resultaat, de veiligheid en de orde in Afghanistan. Want bij een missie en oorlog afhankelijk van tijd is de generaal de zekere verliezer en de commandant de gewisse winnaar.
Want de Taliban beschikken over tijd. 
Zeeën van tijd.

^{Haroon Parvani is columnist en hij reisde deze zomer af naar zijn geboorteland Afghanistan.}