Zowel aan voortzetting van het huidige beleid als aan een vredespolitiek zijn voor Israël grote risico's verbonden. Want ook vrede is voor de Palestijnen een middel voor het bereiken van het uiteindelijke doel: de verdwijning van Israël. Dat stelt sociaal psycholoog Frans Schütt.

Donderdag betrok Marcel van Dam in zijn Volkskrant-column de stelling dat de teloorgang van de VS als grootmacht tot een verzwakking van Israël zal leiden. Met zijn anti-Israël houding blijkt het in de column wel mee te vallen, want hij wijst erop dat de positie van Israël kwetsbaarder wordt wanneer het zijn voortbestaan afhankelijk maakt van militaire en financiële steun van een steeds verder verzwakkende VS.

Hij adviseert Israël vrede te sluiten met de Palestijnen en de Arabische landen in de regio en vindt dat Israël gedwongen moet worden het annexeren van bezet Palestijns gebied op te geven.

Het Palestijnse volk bestaat niet
Tegenstanders van deze visie zullen er allereerst op wijzen dat het Palestijnse volk niet bestaat. Het betreft hier Arabieren die pas een nationaal Palestijns bewustzijn hebben ontwikkeld nadat de staat Israël werd gevestigd in het gebied waar zij zich - soms slechts toevallig rondtrekkend - bevonden.

De tegenstanders zijn ervan overtuigd dat het stichten van een Palestijnse staat slechts een middel is om het uiteindelijke doel, vernietiging van Israël, te realiseren.

Finale slag tegen Israël
Of zoals Yasser Arafat het op de Jordaanse tv zei in 1993, nadat hij in de tuin van het Witte Huis premier Rabin van Israël de hand had gegeven: 'Aangezien we Israël niet in een oorlog kunnen verslaan, doen we het in etappes. We nemen ieder willekeurig gebied van Palestina dat we kunnen krijgen, vestigen daar een soevereine staat en gebruiken die staat als een springplank naar meer. En als de tijd er rijp voor is, zullen de Arabische naties ons vergezellen voor de finale slag tegen Israël.'

Uit zijn artikel in The New York Times van 16 mei 2011 ('The Long Overdue Palestinian State') blijkt duidelijk dat het motief van de huidige Palestijnse leider Mahmoud Abbas voor een onafhankelijke Palestijnse staat niet afwijkt van dat van Yasser Arafat in 1993: het verkrijgen van een springplank voor de vestiging van een groot-Palestina onder islamitisch gezag.

Handvest Hamas
De kreet om de Joden vervolgens de Middellandse Zee in te drijven, zoals in het Handvest van Hamas staat beschreven, zie ik eerder als Arabische retoriek. Maar ook los daarvan heeft dit springplankscenario een uitermate explosief gehalte, dat evengoed zal uitmonden in een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten.

Kortom: Israël ziet zich voor een onmogelijk dilemma geplaatst. Voortzetting van het huidige beleid, dat zwaar leunt op steun van een afbrokkelende wereldmacht, vergroot het risico van een oorlog in het Midden-Oosten. En gezien het daar aanwezige arsenaal aan atoomwapens zal die oorlog desastreus uitpakken. Vrede sluiten met de Palestijnen en de andere Arabische landen brengt echter hetzelfde risico met zich mee. Wat is het minste van twee kwaden?

Moedwillig tot slachtoffer gereduceerd
Wat in ieder geval geconstateerd kan worden, is dat de Palestijnse mensen - ongeacht de vraag of het nu wel of niet een eigen volk betreft - al meer dan zestig jaar de dupe zijn van dit spanningsveld. Eerst verdreven of gevlucht van hun oorspronkelijk grondgebied en vervolgens al die tijd moedwillig in kampen gehouden zodat ze - op een afstand van soms niet meer dan 50 kilometer van het land van herkomst - niet hebben kunnen integreren.

Moedwillig door deze buurlanden in kampen gehouden om daarmee de claim op terugkeer en dus de claim van de Arabische buurlanden op Israël levend te houden. Moedwillig tot slachtoffer gereduceerd om daarmee de sympathie van de wereld voor dit streven te winnen.

Een essentiële vraag voor Marcel van Dam en anderen hierbij: de Palestijnen zijn de slachtoffers, maar wie zijn vandaag de dag de feitelijke daders?

^{Frans Schütt is sociaal psycholoog.}