Critici menen dat Israël de vijandige houding van onder andere Turkije en Egypte aan zichzelf te wijten heeft. Ze vergeten dat het vernietigen van Israël een universeel islamistisch streven is, schrijft Timon Dias.

'Het zijn barre tijden voor de  Israëlische regering' , stelt correspondent Rolf Bos op dinsdag 13 september in de Volkskrant. Bos stelt zich terecht de vraag: 'Welke duistere krachten stuurden vrijdag tienduizenden Egyptenaren naar de Israëlische ambassade?' Het antwoord op deze vraag raakt de essentie van alle spanningen tussen Israël en de rest van de regio, maar Bos laat de vraag onbeantwoord.

Duistere krachten
Welke duistere krachten hierop aansturen is evident, maar het uitspreken ervan bezorgt menigeen een ongemakkelijk gevoel: islam. Men wil dit zelden horen, maar de geschiedenis bewijst zichzelf. Turkije kende onder seculier bewind warme banden met Israel, hetzelfde gold voor Iran. Echter sinds de islamitische revolutie van '79 is Iran een aartsvijand van Israël, en nu bezigt de islamistische premier van Turkije zich met indirecte oorlogsdreigingen.

Heel anders kan het voorstel om een toekomstig Gaza flotilla van een Turks marine escort te voorzien, toch niet worden opgevat? Egypte kende daarentegen nooit warme banden met Israël, dit is wellicht te wijten aan de vele militaire nederlagen die het land tegen Israël opliep. Maar, een koude vrede of niet,  het was wel vrede. Wellicht wordt voor het Westen nu duidelijk waar het genadeloos repressieve bewind van Mubarak in grote lijnen toe diende: het onder de duim houden van deze duistere islamitische krachten.

Bos stelt dat 'de breuk met de Turken voorkomen had kunnen worden als Israël ruimhartig excuus had aangeboden voor de dood van negen Turkse activisten aan boord van het flottielje, vorig jaar.' Deze stelling illustreert de tekortkomingen van het Westerse oorzaak- gevolg paradigma in conflictsituaties. Het negeert namelijk volledig het feit dat het vernietigen van Israël een universeel islamistisch streven is. Zelfs de paus van het islamisme, Yusuf Al Qaradawi, keurt terrorisme af, behalve tegen Israël.

Vijandiger
De ongemakkelijke waarheid is dat het flottielje incident bijna niets te maken heeft met de openlijk vijandelijke houding van Turkije. De houding is onderdeel van een islamistische lange termijn strategie die in essentie aanstuurt op de vernietiging van Israel. Ook zonder incidenten waarbij islamitische levens verloren gingen, zou de houding van Turkije jegens Israël steeds vijandiger worden. Dit heeft naast islamitistische weerzin jegens Israël nog een goede reden. Erdogan heeft de ambitie om Turkije de nieuwe regionale supermacht te maken, en dit gaat niet zonder populariteit te genieten onder de Arabische bevolking. Nu is het zo dat haat jegens Israel ongeveer het enige is dat de bevolking van het Midden- Oosten kan binden. Openlijke vijandelijkheid richting Israël gaat Erdogan immense populariteit opleveren.

In deze zin is Israel het beste dat de islamitische wereld ooit is overkomen. De Westerse wereld is veel gevoeliger voor misstanden in Israël, dan misstanden in islamitische landen. Het is dan ook geen toeval dat provocaties aan het adres van Israël zich vaak aandienen als een regime zelf zijn bevolking uitmoord. Syrië stelde dit onlangs nog tentoon door hun bevolking de Israëlische grens te laten bestormen, terwijl de regering zelf hun opstandige burgers doodde. Israël is eigenlijk de enige die saamhorigheid onder de islamitische staten kan bewerkstelligen. De ironie is in het Midden- Oosten zelden ver te zoeken.

Volgens Bos 'rest er slechts een uitweg. Aan de bezetting van Palestijnse gebieden dient een einde te komen'. De correct juridische duiding is betwiste gebieden, maar daar gaat het helemaal niet om. Het geven van deze betwiste gebieden zal niks veranderen, de geest is uit de fles. De regionale tijdsgeest keert zich volledig tegen Israel. De Arabische lente is schitterend ja, voor islamisten.

Moderniteit
De islamitische wereld heeft zich geprobeerd te moderniseren. In landen als Turkije, Iran en Egypte leek dit aan het begin van de vorige eeuw te lukken. Het probleem is echter dat de moderniteit in deze regio nooit gezonken cultuurgoed is geworden. De moderniteit sloeg aan bij een intellectuele elite, en zij probeerde deze vervolgens op te leggen aan de rest van de bevolking. Helaas is moderniteit niet op te leggen. Modernisering is een gestaag en organisch proces dat bovendien oprecht van binnenuit moet komen. In essentie krijgen zij die in dit moderniseringsproces benadeeld zijn, nu de touwtjes in handen en dan is slecht nieuws voor het enige moderne land in de regio: Israël.

Bos stelt dat 'juist nu de Palestijnen in Mahmoud Abbas een leider hebben met wie waarschijnlijk zaken is te doen, bezit Israël een regering waarvan sommige leden dromen van een Groot- Israël, een Eretz Israel vanaf de Middellandse Zee tot aan de rivier Jordaan'. Door Hamas buiten beschouwing te laten en de Israëlische regering neer te zetten als zeeloten wordt een valse werkelijkheid voor veel lezers bevestigd. Een werkelijkheid waarin Israel de door religie gedreven agressor is, en waar de Arabische Palestijnen het rationele slachtoffer zijn. De realiteit wijst echter eerder naar het tegenovergestelde.

^{Timon Dias studeert psychologie en islamologie aan de Universiteit Leiden.}