'Broodfonds van Pieter Hilhorst is kruimelwerk'

Tijs van den Boomen − 19/07/11, 14:53
© anp.

Het Broodfonds van Pieter Hilhorst klinkt mooi, maar zal in de praktijk veel problemen geven. Zzp'ers kunnen beter zelf gaan sparen.

Al twee columns lang maakt Pieter Hilhorst zich sterk voor het 'Broodfonds', een alternatief voor de arbeidsongeschiktheidverzekering voor zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers). In plaats van je blauw te betalen aan een verzekering, die als puntje bij paaltje komt op basis van de kleine lettertjes toch niet uitkeert, richt je met gelijkgestemden een noodfonds op.

Voor 67,50 euro per maand ben je in het geval van ziekte verzekerd van een inkomen van 1.500 euro per maand. En als je uit het Broodfonds wilt stappen, bijvoorbeeld omdat je in loondienst gaat, krijg je al je ingelegde geld weer terug. Hilhorst: 'Het Broodfonds is namelijk een prachtig voorbeeld van sociale veerkracht, van het vermogen van mensen om met behulp van hun sociale netwerk tegenslagen op te vangen. Daarom zeg ik: krekels aller landen, verenigt u en sluit u aan bij een Broodfonds.'

Blijkbaar raakte hij een snaar, want ik ontving reeds van twee verschillende kennissen een uitnodiging om samen een Broodfonds op te richten. Dat is niet zo vreemd als je bedenkt dat de meeste zzp'ers niet verzekerd zijn tegen arbeidsongeschiktheid. Dat is niet vanwege de zorgeloosheid van de krekel die niet nadenkt over de winter, waarnaar Hilhorst verwijst, maar omdat de premies hoog zijn en de uitsluitingsgronden talrijk.

Woekerpolis
De Autoriteit Financiële Mededinging (AFM) haalde voor zijn doen fel uit in het onderzoek naar arbeidsongeschiktheidsverzekeringen dat vorige maand verscheen: de voorwaarden zijn vaak ondoorzichtig, de brochures ontoereikend en de adviseurs ondeskundig. Bovendien is de provisie die ze ontvangen vaak 'niet passend' - lees: ze hebben er belang bij iemand een dure verzekering in de maag te splitsen. Zelf dus maar direct bij de maatschappij een goedkope verzekering afsluiten? Maar juist bij de budget-verzekeringen, constateert de AFM, is de dekking meestal zo laag, 'dat niet langer sprake is van een nuttig product.'

Het probleem is dus duidelijk, maar draagt een Broodfonds bij aan de oplossing daarvan? Een groep mensen die zich solidair verklaart en elkaar zonder uitsluitingen en zonder regeltjes bijstaat in voor- en tegenspoed is natuurlijk mooi. Maar is het ook nog zo mooi als je er straks een beroep op doet? Een eerste bezwaar zijn de kosten: per maand betaal je bovenop je inleg tien euro administratiekosten, afhankelijk van het pakket dat je kiest is dat 15 tot 30 procent van je inleg. Als je daar de eerste inleg van 350 euro bij optelt, kom je zelfs op 29 tot 58 procent. Dat komt toch aardig in de richting van een woekerpolis.

Sociale controle
Maar het grootste bezwaar is dat het geen verzekering is, maar een afspraak om elkaar in geval van nood geld te schenken. Dat kan natuurlijk alleen als er genoeg geld in de pot zit, en dat zal met een minimaal aantal deelnemers van twintig nog niet meevallen. Eén zieke per groep is dan het maximum. Geen probleem, stelt de site van het Broodfonds: sociale controle zorgt dat mensen niet lang ziek zijn. Zo schrijft architect Joris: 'Het was een enorme steun toen andere Broodfondsleden me berichten stuurden en sommige met allerlei tips kwamen. Het duurde in totaal maar drie maanden, maar het Broodfonds betekende zeker meer voor me dan alleen het ontvangen van schenkingen.' Persoonlijk moet ik er niet aan denken dat ik ziek thuis zit en dan ook nog eens de druk voel om snel weer aan de slag te gaan.

Formeel kun je maximaal twee jaar gebruik maken van de regeling. Nogmaals, als er genoeg geld in de pot zit, want je mede Broodfondsleden kunnen er op elk moment uitstappen, met medeneming van hun geld. Of ze kunnen jou eruit gooien, als ze vinden dat je de boel flest en weldegelijk kunt werken.

Een Broodfonds is vooral een doekje voor het bloeden: een freelancer vindt dat hij 'iets' moet regelen en sust zijn zorgen in slaap met een symbolische oplossing. In plaats van dit kruimelwerk, kan hij beter serieus nadenken over zijn onderneming. Heb je wel een gezonde praktijk als je, zoals architect Joris, niet eens over een buffer van drie maanden beschikt?

De essentie van eigen baas zijn, is dat je je lot in eigen hand neemt. Dus ook voor het geval je ziek wordt. Breng risico's en verplichtingen in kaart: hoe lang kun je het uitzingen en wat gebeurt er daarna? Op welke uitgaven kun je snoeien? Heb je een partner op wie je kunt terugvallen, of een alternatieve bron van inkomsten? Bouw een buffer op door maandelijks geld opzij te zetten en spreid je risico's, in de vorm van spaarrekeningen, beleggingen en stenen. Discipline is daarbij essentieel, maar als het goed is, is een ondernemer dat wel gewend.

Sparen
Toen ik een van de kennissen die mij vroeg om samen een Broodfonds op te richten, uitlegde waarom ik dat een slecht idee vond en zei dat je beter zelf kunt sparen, was haar reactie kort: 'Saai!' Dat klopt: sparen is lang niet zo romantisch als een Broodfonds en past dus niet goed bij het beeld van de vrolijke krekel dat de zzp'er van zichzelf koestert. Helaas hebben krekels, anders dan de nijvere mieren, in de winter niets te eten.

Tijs van den Boomen is auteur van het Handboek ZZP, waarvan sinds 1996 elk jaar een geactualiseerde versie verschijnt.

mailIcon print |

Jouw mening telt!

Deel jouw mening met de andere bezoekers

Aan het laden ...