Hoewel krantenmagnaat Rupert Murdoch grote fouten heeft gemaakt, moet je erkennen dat het Britse medialandschap er zonder hem behoorlijk armzalig zou uitzien.

U bent gewaarschuwd: ik ga het hier opnemen voor Rupert Murdoch. Al met al is hij gedurende de laatste decennia goed geweest voor de krantenwereld door kranten overeind te houden en ze weer vitaal, luidruchtig en relevant te maken. Zonder Murdoch was het hele Britse krantenbedrijf misschien ten onder gegaan.

Verdedigen
Een van de redenen dat ik hem wil verdedigen, is dat iedereen zich nu op het Britse hacking-schandaal stort alsof deze wanpraktijk beperkt is tot News International (dat moeten we nog maar afwachten) en alsof brede delen van het Britse establishment niet medeplichtig zijn geweest. Een tweede reden is dat ik Murdoch 21 jaar geleden heb leren kennen, toen ik een portret van hem schreef voor het New York Times Magazine en hij toen indruk op mij heeft gemaakt.

Voor ik daarop inga, wil ik een paar voorbehouden maken. Ten eerste is het hacken van telefoons zowel onvergeeflijk als onwettig.

Ten tweede heeft het door Murdoch opgezette Amerikaanse tv-netwerk Fox News, met zijn schreeuwerige rechtse volksmennerij vermomd als nieuws, sterk bijgedragen aan de polarisering in de Amerikaanse politiek, de uitholling van het beargumenteerde debat, het ondermijnen van de redelijkheid en de daaruit voortvloeiende verlamming in Washington.

Ten derde ben ik het oneens met Murdoch op een heleboel terreinen, van klimaatverandering tot het Midden-Oosten, waar zijn invloed weinig goed heeft gedaan.

Leven in de brouwerij
Waarom bewonder ik deze man dan toch? In de eerste plaats omdat hij zo overduidelijk minachting koestert voor elites, voor knusse gevestigde ordes, voor kartels, voor wat hij 'verstikte Engelse accenten' noemt- kortom voor alles wat in de weg staat van een beetje bravoure en leven in de brouwerij. Zijn voorliefde voor nietsontziende journalistiek is een van de redenen waarom de Britse pers een van de agressiefste ter wereld is. Dat is goed voor open samenlevingen.

Murdoch zei eens tegen mij: 'Toen ik in 1968 in Groot-Brittannië kwam, merkte ik dat het verdraaid lastig was om de mensen aan de top van de maatschappelijke ladder aan het werk te krijgen. Als Australiër was ik gewend om acht of tien uur per dag te werken, 48 weken per jaar, dan kreeg je alles voor elkaar.'

Onwankelbare trouw
Het kostte hem dan ook weinig moeite om vanaf 1969 het Britse media-erfgoed in te lijven. Al doende gaf hij vaak blijk van onwankelbare trouw aan zijn mensen - zoals ook nu weer aan Rebekah Brooks, het belegerde hoofd van News International - en stak hij grote sommen in belangrijke kranten zoals The Times, die anders misschien zouden zijn verdwenen.

Het tweede dat ik aan hem bewonder, is de visionaire en gedurfde vastberadenheid waarmee hij de concurrentie voorbleef in een tijd waarin de mediawereld onder invloed van globalisering en digitalisering ingrijpend veranderde.

Door zijn vermogen vooruit te kijken, klom hij op van eigenaar van twee bescheiden kranten in Adelaide die hij van zijn vader had geërfd tot directeur van een bedrijf met een jaarlijkse omzet van 33 miljard dollar.

Vergissing
Natuurlijk heeft hij zich ook wel eens vergist, zoals met MySpace, de sociale-netwerksite die hij net heeft verkocht voor een fractie van wat hij ervoor heeft betaald, maar ik teken voor zijn gemiddelde. Hij heeft enorm gegokt met satelliettelevisie, met wereldwijde mediamogelijkheden met sport en met de versmelting van televisie, uitgeverij, vermaak, kranten en internet. Alleen al British Sky Broadcasting en Fox zijn voorbeelden van grote bedrijven die, tegen alle verwachtingen in, uit het niets zijn gecreëerd. Een bekende uitspraak van Murdoch is: 'Wij doen niet aan marktaandeel. Wij creëren de markt.'

Natuurlijk heeft zijn succes bij veel mensen tot scheve ogen geleid, wat een van de redenen is voor zijn imago van Citizen Kane-boeman. (Hij zou het eens zijn geweest met Kane, die in de film op de vraag hoe hij de zakenwereld in Europa had gevonden, antwoordde: 'Met veel moeite!') In Groot-Brittannië leidde zijn succes tot nog meer afgunst omdat hij daar altijd de buitenstaander van Down Under bleef. (In Amerika doen ze niet echt aan buitenstaanders.)

Recht door zee
Sinds ik vorige zomer naar Londen ben verhuisd, lees ik The Times met veel genoegen. De krant maakt indruk op me door te blijven investeren in buitenlandreportages, met de dappere beslissing om geld te vragen voor de interneteditie (inderdaad, mensen moeten betalen voor het werk van journalisten) en door het recht-door-zee-beleid onder eindredacteur James Harding. The Telegraph ter rechter- en The Guardian ter linkerzijde zijn minder consistent.

British Sky Broadcasting is nadrukkelijk geen Fox, maar een gevarieerde zender met een paar serieuze nieuwsprogramma's. In z'n geheel genomen zou het Britse medialandschap er zonder Murdoch behoorlijk armzalig uitzien. Zijn overwinning op de vakbonden in Wapping in 1986 is doorslaggevend geweest voor de vitaliteit  van de krantenwereld.

Hij ging The Times op tabloidformaat uitgeven. Iedereen verklaarde hem voor gek, maar hij kreeg gelijk. Hij is dol op primeurs, houdt van heibel en zowel de Wall Street Journal als The Times tonen aan dat serieuze journalisten onder hem kunnen floreren.

Redding
Nu zit Murdoch echter in het nauw. Politici die eerst kwijlden, zijn nu aan het schuimbekken. Premier David Cameron is in verlegenheid gebracht. Zowel Murdoch zelf als zijn gewiekste zoon James Murdoch (die er minder rechtse opvattingen op na houdt dan zijn vader) proberen te redden wat er te redden valt.

Ik durf te wedden dat het ze gaat lukken. Toen ik Murdoch vroeg wat het geheim van televisie was, zei hij: 'Je moet je vergissingen begraven.' De man is een natuurkracht en met zijn onvermoeibare vernieuwingsdrift is hij, al met al en met de nodige voorbehouden, goed geweest voor de media en een opener wereld.

© The New York Times
Vertaling: Leo Reijnen

^{Roger Cohen is columnist van The New York Times.}