Frankrijk op weg naar boerkaverbod

Parijs De Franse regering stuurt aan op een volledig verbod van de gezichtsbedekkende sluier. In mei wordt een wetsvoorstel ingediend....

‘Dit fenomeen mag niet ontsporen. Deze wetgeving is op de toekomst gericht’, zei Luc Chatel, woordvoerder van de regering. President Sarkozy noemt de gezichtssluier ‘een aantasting van de waardigheid van de vrouw’.

Het wetsvoorstel lijkt veel steun te krijgen. Naast regeringspartij UMP zijn ook de communisten (PCF) voor een verbod. Het was de communistische burgemeester André Gerin die begin vorig jaar de discussie nieuw leven inblies. Hij noemt de boerka – de naam die in Frankrijk als verzamelterm wordt gebruikt, ook al gaat het doorgaans om een niqaab – het topje van de ijsberg. ‘De boerka is het symbool voor een groeiend moslimfundamentalisme, waartegen de staat zich moet wapenen.’

Geen plaats
Gerin leidde vorig jaar de parlementaire commissie die onderzoek deed naar een mogelijk boerkaverbod. Sarkozy stuurde die commissie in juni op pad met de stellingname dat wat hem betreft ‘in Frankrijk geen plaats is voor de boerka.’ Eerder was sprake van een verbod alleen in (semi) overheidgebouwen als postkantoren en gemeentehuizen. In scholen is het dragen van hoofddoekjes al langer verboden.

Nog voordat de commissie met aanbevelingen kwam, werd de regering onder politieke druk gezet door Jean-François Copé, fractieleider van de UMP, die een boerkaverbod versneld wilde invoeren.

De waardigheid van de vrouw en de waarden van de republiek – dat zijn de argumenten die de regering hanteert om het verbod te rechtvaardigen. Religieuze factoren spelen daarbij geen rol, omdat het dragen van een gezichtssluier door de koran niet wordt voorgeschreven.

Fadela Amara, staatssecretaris van stedelijke ontwikkeling en in zekere zin het moslimgeweten van de regering, juicht het wetsvoorstel toe. ‘Het dragen van de boerka beperkt vrouwen ernstig in hun mogelijkheden’, zei ze. Ni putes ni soumises (hoer noch voetveeg) de organisatie die zich vooral in de banlieues inzet voor gelijke kansen voor vrouwen, juicht een verbod toe.

Juridische risico’s
De toetsing aan de wet zal een cruciaal punt worden. De Raad van State voerde vier redenen aan die een boerkaverbod bemoeilijken. De vrouwelijke waardigheid is niet in het geding omdat veel vrouwen zeggen de boerka vrijwillig te dragen; de gelijkheid tussen de geslachten wordt door een boerka niet aantoonbaar aangetast; de wet biedt geen grondslag om in algemene zin het uiten van religieuze overtuigingen te verbieden; enig verband tussen publieke veiligheid en gezichtsbedekking is nooit aangetoond.

Eerste minister François Fillon dekte zich in tegen mogelijke problemen van wetgevende aard. ‘Als het om de waardigheid van de vrouw gaat, zijn we bereid juridische risico’s te aanvaarden’, zei hij.

De moslimgemeenschap is bang dat een verbod de islam stigmatiseert en moslimhaat verder aanwakkert. Een imam die zich voor een verbod uitsprak, werd de afgelopen maanden een paar maal bedreigd. De katholieke en protestantse geloofsgemeenschappen noemen een verbod symptoombestrijding.

Op Frans grondgebied zouden zo’n tweeduizend vrouwen een boerka dragen. Een kleine helft daarvan woont in Parijs en directe omgeving. België stemt vandaag, als eerste Europese land, over een wet die het dragen van volledige gezichtsbedekking verbiedt.