Clandestien voor de Volkskrant

Niet prinses Máxima, maar de 88-jarige Herman Fiolet was afgelopen zaterdag de ster van de show – als een jubileumbijeenkomst van de Raad van Kerken zo mag worden genoemd....

In de Jacobikerk in Utrecht, waar in aanwezigheid van vijfhonderd genodigden – onder wie Máxima, de nieuwe bisschop van Groningen Gerard de Korte en de nieuwe scriba van de protestantse kerk Arjan Plaisier – het veertigjarig bestaan werd gevierd, waren aller ogen gericht op de initiatiefnemer en allereerste algemeen secretaris van de Raad van Kerken. Vrijdag had hij nog afgezegd, zaterdag was hij er toch, met zijn broer Ben, met wie hij een appartement in Hilversum deelt.

Spontaan applaus klonk op toen de aanwezigheid van Fiolet werd aangekondigd. De voormalige priester bleek nog een verbeten pleitbezorger te zijn van de oecumene. ‘Helaas gaat het niet snel genoeg. En dat komt vooral door de afhoudende rol van de rooms-katholieke kerk’, zo zei hij.

Zonder de katholiek Fiolet was er mogelijk geen Raad van Kerken ontstaan en was er ook geen jubileumfeest geweest. Fiolet kreeg na zijn priesterwijding de opdracht zich te verdiepen in de apologetica – de verdediging van het rooms-katholieke geloof als het enige juiste. Hij dacht dat alleen te kunnen door ook het geloof te bestuderen van degenen tegenover wie hij dit geloof moest verdedigen. ‘Maar als katholiek mocht ik niet eens naar een bijeenkomst van de net opgerichte Wereldraad van Kerken. Ik ben toen maar clandestien gegaan, als reporter van de Volkskrant’, zo zegt hij zich nog te kunnen herinneren. Hij hield er vele contacten in de protestantse kerken aan over. Op het hoogtepunt van de verzuiling bracht hij gesprekken tussen predikanten en priesters op gang. Dat leidde tot een opzet voor een nieuw instituut – ‘niet om middeleeuwse barsten te lijmen maar om de kerk te vernieuwen’. In 1968 werd de Raad van Kerken opgericht en werd hij de eerste algemeen secretaris. Maar Rome floot hem snel terug in zijn enthousiasme voor gezamenlijke eucharistievieringen en andere projecten. Fiolet: ‘Veertig jaar later is het enthousiasme van de katholieke kerk, helaas, nog meer bekoeld.’

Peter de Waard