Gooi- en smijtwerk op karton

In deze rubriek worden kunstwerken belicht die te koop zijn bij galeries, veilingen en op internet. Deze week werk van Gaby Zwaan....

Wat?

Een collage van een vrouwengezicht. Materiaal: foto met gespetterde en uitgesmeerde kinderverf uit een tube op een stuk grof afgescheurd karton, oorspronkelijk de verpakking van een fiets. Het karton zit met dikke schroeven vast op een zwart geverfd schildersdoek, dat voor lijst moet doorgaan. Stijl: ach, ‘gewoon leuk’.

Huh?

Ja, laten we over zijn werk vooral niet te ingewikkeld doen, vindt autodidact Gaby Zwaan (1968). Vanuit Bussum reist hij bijna dagelijks naar Leiden om daar in zijn atelier, in de kelder van hippe kledingwinkel Halte 119, zijn schilderijen te maken. Hij maakt er soms wel zes op een dag en verkoopt ze in de gang naast de winkel en via internet. Dat gaat goed.

Hoe goed?

Heel goed, als we Zwaan mogen geloven. Nog maar acht maanden geleden zette hij Gabygaby Art en zijn winkel annex atelierruimte annex galerie Gaarkitchen op, en inmiddels verdient hij al een aardig zakcentje. Naast af en toe wat commerciële klussen (Zwaan komt uit de reclamewereld), zoals het beschilderen van sneakers voor Vans, wijdt hij zich volledig aan het schilderen. Dat heeft tot nu toe geresulteerd in een enorme aandacht voor zijn werk, voornamelijk via internet, en twee tentoonstellingen in het buitenland.

Wie koopt zijn werk?

Zwaan omschrijft zijn klanten als ‘yup-achtig, maar met een eigen smaak’. Het zijn mensen tussen de 24 en 40 jaar, ‘die op zoek zijn naar iets vernieuwends, iets gedurfdst’.

Ja ja, dat vinden ze bij Gabygaby Art zelf.

Nou, gedurfd is het in elk geval wel, als je bedenkt dat Zwaan zichzelf zonder kunstacademische opleiding zo in het diepe heeft gegooid. En wat zijn kunst betreft – die is zeker niet slecht. Goed, er zitten schilderijen tussen die wel heel simpel en eendimensionaal zijn. Maar andere, zoals Lady, intrigeren. In het beste geval doet het werk denken aan dat van Jean-Michel Basquiat, een straatkunstenaar uit de jaren tachtig.

Zwaan schildert, steeds op die stukken gerafeld karton, de iconen van de straatcultuur van deze tijd: de iPod, de sneaker, de koptelefoon, stripfiguren, robotten. Hij gebruikt geen kwasten, is van het gooi-, smijt- en druppelwerk. En wat begon als een daad van luiheid (hij had geen zin om water te halen), heeft hij slim tot een persoonlijk gekkigheidje gemaakt: hij mengt zijn verf met Diet Coke.

Het moet niet veel gekker worden. Die man spot met de naam van de Kunst!

Welnee. Gaby Zwaan noemt zichzelf niet eens kunstenaar. Hij is ook niet geïnteresseerd in het reguliere kunstwereldje. Hij weet het broodnodige van de kunstgeschiedenis en nauwelijks iets van schildertechniek. Mensen die hem vergelijken met de Grote Die en Die – hij moet er een beetje om lachen. En toch betrap je hem zo nu en dan op een sprankje kunstenaarstrots. Dan laat Gaby Zwaan ineens per ongeluk het woord ‘stijl’ vallen. Zegt-ie dat zijn werk zich de laatste tijd heeft ‘ontwikkeld’.

Kopen dan maar, die Lady?

Ja. Of een felgekleurde sneaker. Voor 150 euro kun je je in elk geval geen buil vallen. En laat Zwaan die zwarte lijst en die bouten dan achterwege laten. Dat losse karton is veel mooier.Merel Bem