ZIELSVERWANTEN IN DE VERKEERDE TIJDSZONE

Lost in Translation is de tweede film in een reeks van tien die door de Volkskrant wordt uitgebracht. 'Zo sereen als de film aandoet, zo onrustig verliepen de opnamen.'..

'Ik weet het niet meer', zegt Charlotte. 'Ik weet niet wat ik zou moeten worden.' Ze heeft geprobeerd te schrijven, legt ze uit, maar dat was geen succes. En ze heeft een tijdje gefotografeerd, maar haar foto's waren niet bijzonder. 'Je weet wel, stomme foto's van je voeten. Elk meisje heeft wel zo'n fase.'

Het gesprek vindt plaats in Tokio, in een bed in een chique hotelkamer. De Amerikaanse Charlotte, begin twintig en net afgestudeerd in de filosofie, heeft een landgenoot ontmoet die, anders dan haar drukke echtgenoot, de tijd neemt om naar haar gepieker te luisteren. En die haar geruststelt: 'Je komt er wel. Je bent niet hopeloos.'

In Lost in Translation, door Volkskrantlezers verkozen tot de beste film van 2004, brengt Sofia Coppola twee mensen samen die op het oog weinig gemeen hebben. Bob Harris is een filmster wiens beste jaren in het verleden liggen. Hij is in Tokio voor de opnamen van een whiskycommercial - een klus die hij met tegenzin doet, maar waaraan hij wel twee miljoen dollar overhoudt. Charlotte heeft nog niets bereikt in haar leven; ze is meegereisd met haar man, die fotograaf is en lange dagen maakt.

Beiden kunnen niet slapen. En beiden voelen zich verloren, in een vreemde cultuur, in een stad zonder gebruiksaanwijzing, in hun eigen leven. Voorzichtig vinden ze elkaar, onverwachte zielsverwanten in de verkeerde tijdzone.

Lost in Translation is een subtiele, dromerige film. Alles lijkt zich af te spelen in het schemerige gebied tussen waken en slapen, waar het gewone vreemd is en waar humor en ernst naadloos in elkaar overgaan. Hoofdrolspeler Bill Murray zorgt voor veel komische scènes, maar de peinzende blik van Scarlett Johansson brengt hem telkens terug op aarde: dit is geen slapstick, dit gaat over het leven.

Zo sereen als de film aandoet, zo onrustig verliepen de opnamen. Dat blijkt uit een korte blik achter de schermen, gefilmd door Coppola's toenmalige echtgenoot (en filmmaker) Spike Jonze. Met een bescheiden budget probeerde de kleine crew de meeste buitenopnames zonder vergunningen te draaien, wat veel creativiteit vereiste en de nodige arrestaties opleverde.

Het is een bewijs van Coppola's talent dat ze onder die omstandigheden de sfeer bereikte die haar voor ogen stond: kalm en zwoel, even onthecht als de hoofdpersonen. Wie door Lost in Translation niet geraakt wordt, schreef een Amerikaans criticus, moet het aan zichzelf wijten - niet aan de film.