Modewereld is op zoek naar foto's met inhoud

Vroeger wonnen de Nederlanders nogal eens de modehoofdprijs, dit jaar deden drie Nederlandse fotografen mee aan de jubileumeditie van het mode-en fotofestival in Hyères....

'Ik maak foto's, maar daarmee ben ik nog geen fotograaf', zegt de 29-jarige Payam Sharifi, een Texaan van Iraans afkomst. Wonderlijk genoeg is hij wel een van de tien geselecteerde fotografen in de fotografiewedstrijd in de Zuid-Franse badplaats Hyères.

Aan de muur heeft Sharifi een tiental foto's van kinderlijk grappige standbeelden in Iran hangen. Een enorme tros druiven midden op een rotonde. Een gigantische haan. Iran lijkt wel een pretpark, in plaats van een humorloze religieuze heilstaat. Die andere kant van Iran is precies wat Sharifi wil tonen. Hij schuift een boekje met teksten over tafel; over zijn bezoek aan een drugsdealer in Iran; over dronken worden in Iran, verboden doch populair tijdverdrijf; over hoe die infantiele standbeelden van dieren en fruit een veilig compromis zijn tussen progressief en conservatief Iran.

Sharifi's foto's zijn slechts illustraties bij zijn observaties, maar hij is dus wel uitgenodigd om in Hyères mee te dingen naar de titel Aanstormend Modefotograaf van het Jaar. Het is de twintigste aflevering van het Internationale Festival voor Mode en Fotografie in Hyères, een jaarlijks zonnig samenzijn van modemensen met uitzicht op zee. Het festival begon ooit als wedstrijd voor alleen ontwerpers. Viktor & Rolf wonnen twaalf jaar geleden, later gingen de Nederlanders Aziz Bekkaoui en Niels Klavers met prijzen naar huis.

Acht jaar geleden kwam de fotowedstrijd erbij, en er zijn exposities van gevestigde namen, zoals dit jaar de mode van Azzedine Alaïa, en de foto's van het Nederlandse duo Ari Versluis en Ellie Uyttenbroek. Zij laten hun Exactitudes zien: de registratie van naar kloongedrag neigende sociale groepen waarop het duo inmiddels wel patent aan kan vragen. Er hangen 62 series, grotendeels geschoten in Rotterdam, van klonen (leernichten, moslims, oma's, homeboys, enzovoorts) in een klein zaaltje van de villa waar het festival plaats vindt. 'Ongelooflijk. Nooit geweten dat Rotterdam zo etnisch gevarieerd was,' zegt een Parijzenaar die zich aan de foto's vergaapt.

Het festival is uitgegroeid tot hét netwerkevenement van de vooruitstrevende modescene, ook omdat veel modekopstukken in de jury zitten. De modetak van de wedstrijd is dit jaar wat saai: de opwindendste ontwerper is Romain Kremer, een 23-jarige Fransman die mannen uitdost in een soort Robin Hoodpakken met capes. Kremer werkt met de kotskleurige dessins waarvan ze in goedkope hotels gordijnen maken. Hij maakt van de tien kandidaten het grootste statement, maar een ongeschreven wet zegt dat de hoofdprijs nooit naar een mannenmodecollectie gaat.Dat zal blijken. Een Duits damesduo onder de naam C. Neeon wint met kleurige geometrische ontwerpen. Voor Kremer is er als troost de prijs voor de Beste Mannencollectie .

Bij fotografie gaan veel discussies over de spanning tussen inhoud en pure vorm. De voorselectie is gedaan door de Franse artdirector Michel Mallard, die onlangs opstapte bij modeblad Vo g u e Hommes International omdat de uitgever 'geen inhoud maar gewoon mooie foto's van kleren' eiste. 'Absurd,' aldus Mallard. 'De toekomst van de modefotografie komt wat mij betreft uit onverwachte hoek.' Dus selecteerde hij schrijver-met-camera Sharifi, en ook autodidact Diego Pérez García, een 30-jarige Mexicaan die 'hedendaagse ru & iuml;nes' fotografeert; oerlelijke nieuwbouw, eindeloze vlaktes vol afgedankte autobanden. Mooi gestileerde en toch verontrustende beelden. 'Tijdschriften als Elle en Glamour kunnen er niks mee, maar bladen als Another Magazine en i-D durven het in een modecontext te plaatsen, of er althans over na de denken hoe ze met dit soort fotografen kunnen werken', zegt Mallard.

'Je voert hier dagenlang gesprekken over je werk', zegt Astrid Hermes (35), een van de drie Nederlanders die deelnemen aan de fotocompetitie. Ze maakt sfeervolle close-ups, veelal van haar benen; het is 'vrij werk' maar het gaat richting mode. 'Ik wil best een opdracht voor een modehuis doen,' zegt ze.

Het meest modieus van alle inzendingen is het werk van het Nederlandse duo Stijn & Marie, alias Stijn Ghijsen (30) en Marie-José Jongerius (35). Hun werk heeft een bijna rustgevende compositorische kwaliteit, en de zon schijnt veel, want ze zijn tweeënhalf jaar geleden naar Los Angeles verhuisd.

Het gaat daar 'aardig' met de opdrachten, maar ze hebben in jaren niet zoveel mensen gesproken en ontmoet als hier in een weekendje Hyères. Van Londense reclamebureau's en agentschappen tot jurylid Dennis Freedman, creative director van het gerenommeerde Amerikaanse modeblad W. 'Ze hebben een zeldzaam goed oog', zegt Freedman over het Nederlandse duo. 'Hun foto's lijken helemaal te kloppen zonder dat ze totaal bedacht zijn.'

Het valt voor de jury nog niet mee om hun foto's af te zetten tegen het vrolijke werk van Fransman Thomas Mailaender, die alle trucs van een motorstuntteam vastlegde, of de portretten van Engelsman Jake Rowland, die via computermanipulatie zijn familieleden kruist. De prijs gaat uiteindelijk naar een Zwitsers duo. Nico Krebs en Taiyo Onorato, twee jongens die leuke zooierige foto's maken die aan Wolfgang Tillmans werk doen denken.

Troost voor de Nederlanders is dat er geen grof geld te winnen valt, het gaat om de eer. 'Het maakt mij niet zo veel uit om niet te winnen,' zegt Stijn Ghijsen. 'Het is al geweldig om hier te zijn.'