Huub en Henk namen het milieu niet zo serieus

'Kom maar eens kijken', zegt een medewerker van opslag- en transportbedrijf Van Steenbergen op industrieterrein de Hoge Mauw in Arendonk, België....

Van Steenbergen 'stockeerde' de snoepjes voor de overbuurman, Bioland. Want Bioland maakte glucosesiroop uit afgekeurde snoepjes van Mentosfabrikant Van Melle.

Profarm in Veghel, een dochterbedrijf van Cehave Landbouwbelang, kocht de snoepjes van Van Melle en verkocht ze door aan Bioland. Van Steenbergen haalde de snoepjes met vrachtwagens op en sloeg ze op in afwachting van verwerking. Het opslagbedrijf heeft nog tienduizenden euro's tegoed van Bioland. 'De curator moet maar beslissen wat er met de snoepjes gebeurt', verzucht de medewerker.

Profarm zegt sinds augustus 2000 geen zaken meer te doen met Bioland. Het bedrijf is in oktober van dat jaar volledig overgenomen door Cehave. Bij de overname zijn de twee directeuren van Profarm, die de zakelijke contacten onderhielden met de verdachte eigenaren van Bioland, vertrokken. Cehave-woordvoerder Jacques Brummans wil weinig kwijt over de voormalige directeuren. Wel ontkent hij stellig dat het verdachte suikerwater uit Ierland, dat mogelijk de bron was van de MPA-verontreiniging, eveneens via Profarma liepen.

Het hek van Bioland, nummer 270 op het industriepark, is verzegeld. Er staan tientallen vaten, enkele containers en twee metalen silo's voor een grauwgrijs fabrieksgebouw, dat naadloos overloopt in de woonruimte waar eigenaar Huub van V. domicilie hield. Volgens de buren woonde hij er niet en was het een fiscaal adres. Eigenlijk bivakkeerde zijn broer Henk er vaker, om het productieproces in de gaten te houden.

Huub en Henk, twee vijftigers uit Mierlo, runden het bedrijf praktisch alleen. Snoepjes in de stoomketel, smelten, filteren, klaar. De glucosestroop werd opgeslagen in silo's. Daarvan stonden er eerst zes op het terrein. Maar vier zijn er door de broers ijlings weggehaald na het faillissement van Bioland afgelopen mei.

Tot verbazing van de buren stonden er opeens enkele vrachtwagens voor de deur. Sommige silo's waren niet helemaal leeg. De inhoud werd in de sloot gekieperd. 'Die gracht zag zo rood als onze vrachtwagens', beweert een werknemer van het buurbedrijf.

Met de milieuregels namen Huub en Henk het niet zo nauw. Zowel in 1999 als in 2000 en 2001 heeft de milieu-inspectie proces-verbaal opgemaakt tegen Bioland wegens illegale lozingen. De sloten van het industrieterrein kleurden regelmatig helrood of inktzwart. De Hoge Mauw stonk dan naar rotte eieren of erger.

Ook de boetes lapten Huub en Henk aan hun laars, net zoals ze andere schuldeisers niet betaalden. 'Ze haalden de stookolie steeds bij een andere leverancier en rekenden gewoon nooit af.'

De gemeente Arendonk weet er alles van. Burgemeester Buijs heeft het bedrijf omschreven als 'een grote rommelhoop, misschien wel de slordigste van de hele Hoge Mauw'. Gemeentesecretaris André Helsen hoopt dat Arendonk eindelijk verlost is van de Mierlose broers: 'We hebben heel wat problemen met ze gehad, die allemaal te maken hadden met lozingen. Ik hoop dat we ze kwijt zijn. Eén zit nu vast. Maar de slimste loopt nog rond.'

Waarom kreeg Bioland dan wel steevast een milieuvergunning? Helsen verwijst daarvoor door naar hogere instanties, zoals de provinciale milieudienst en de Vlaamse afvalstoffenmaatschappij OVAM. Burgemeester Buijs vermoedt dat de vergunningverlening door de provincie wat soepeler is verlopen, omdat Bioland op papier een afvalverwerker is. Dan gaan de deuren wat sneller open.

Al ruim twintig jaar zitten Huub en Henk op het industrieterrein. Eerst met hun bedrijf Encomex, gespecialiseerd in vruchtensiroop. In 1991 stelde de provinciale milieudienst al proces-verbaal op wegens illegale lozingen, na klachten over stankoverlast. In 1995 ging Encomex failliet, maar twee jaar later waren de broers terug onder de vlag van Bioland.

Er waren dagen dat de installatie op volle toeren draaide, zelfs in de periode van kerst en oud en nieuw. Dan waren de Mierlose broers in hun vuile kloffie aan het werk. Soms werd personeel ingehuurd. Maar er gingen ook dagen voorbij dat er geen enkele activiteit op het terrein te bespeuren was. Vooral de laatste jaren waren pottenkijkers taboe. Zelfs voor inspecteurs van politie en milieudienst ging het hek soms niet open. 'Toen hadden we al het idee dat ze iets te verbergen hadden', aldus een werknemer van een belendend bedrijf.