Pedofiele priesters

AAN het einde van het pontificaat van Johannes Paulus II maakt de rooms-katholieke kerk een moeilijke tijd door. De krachten van de paus nemen zienderogen af, zijn leiderschap is tanende, steeds meer kardinalen vragen zich af of hij zijn ambt niet beter kan neerleggen....

In Amerika werd bekend dat pedofiele priesters zich jarenlang aan kinderen hadden vergrepen. Kardinaal Law van Boston wist ervan, maar handhaafde de pederasten. In Ierland maakte een priester zich jaren achtereen schuldig aan het misbruik van jonge parochianen. De bisschop was ervan op de hoogte, maar greep niet in. Vier jongens pleegden zelfmoord.

Aanvankelijk reageerde het Vaticaan afhoudend op de aanzwellende stroom onthullingen uit met name de Verenigde Staten. Maar toen bleek dat veel Amerikaanse katholieken deze reactie niet accepteerden en hun gelddonaties aan de kerk staakten, zag de paus zich gedwongen de twaalf Amerikaanse kardinalen naar Rome te ontbieden.

Johannes Paulus II noemde pedofilie een misdaad en een weerzinwekkende zonde. Hij beloofde een beleid van zero tolerance. Maar deze ferme woorden werden niet vertaald in krachtige daden. Er werd niet besloten priesters meteen uit hun ambt te zetten zodra zij schuldig worden bevonden aan een geval van seksueel misbruik. Dat gebeurt pas als gebleken is dat zij 'herhaaldelijk' in de fout zijn gegaan. De anderen kunnen rekenen op vergiffenis. Voorts negeerde Rome de roep om het aftreden van kardinaal Law.

Wie even gedacht mocht hebben dat in Amerika een nieuwe reformatie zou beginnen en dat het seksschandaal dienst zou kunnen doen als breekijzer bij het moderniseren van de katholieke kerk, kwam bedrogen uit. Voorstellen van de kardinaal van Los Angeles om te praten over het aanpassen van het celibaat en het toelaten van vrouwelijke priesters, werden niet in behandeling genomen. Het tweeduizend jaar oude instituut, dat bijna een miljard gelovigen verenigt, is allergisch voor wat het ziet als de waan van de dag en laat zich niet zo eenvoudig hervormen.

De uitkomst van het Romeinse spoedberaad is daarom teleurstellend. Het Vaticaan toont andermaal aan weinig open te staan voor de gevoelens van de gewone leden van de kerk. Het stelt de leer, de hiërachie en de bescherming van priesters voorop, ook als die zich in de woorden van de paus hebben bezondigd aan de misdaad van het seksuele misbruik. Er mag dan geklaagd worden over het afnemende leiderschap van de paus, als gesloten hiërarchisch instituut toont de katholieke kerk zich nog zeer taai.