In Nederland isalles maakbaar:vooral de natuur

De avontuurlijke broers Remy en Timo zouden zo uit een kinderboek van Astrid Lindgren kunnen komen. Het landje rondom 'de kleiput' is hun domein....

Een deel van het gebied is al omgebouwd tot recreatiegebied. Remy: 'Daar zijn precies alle bloempjes op één lengte. Er springt geen een grasprietje méér uit dan het andere. Dat vind ik niet dat je zegt: echt mooie natuur. Er mag ook wel een struik of een wilde plant in staan. Brandnetels of zo.'

Aan de andere kant van de Hoekse Waard gebeurt het omgekeerde: daar moeten boer Leen en zijn vrouw plaatsmaken voor de natuur. Het eiland Tiengemeenten waar ze nu nog wonen, moet 'aan de natuur worden teruggegeven'. Remy begrijpt er niets van: 'Natuur die gemáákt wordt. Hier halen ze het weg en dan gaan ze daar weer overnieuw beginnen. Niet erg slim.'

Maakster Froukje Tan van de documentaire Schuiven en schoffelen lijkt het roerend met hem eens. Op een luchtige manier legt Tan de absurditeit van de situatie aan de dag. Aangezet door vrolijke accordeonmuziek verbeeldt ze haar persoonlijke kijk op Nederland, waar alles tot in de puntjes geregeld is, en maakbaar - tot de natuur toe.

De cameravoering is zeer doeltreffend. Als een vogel vliegt de camera over de boomtoppen, de polder met koeien, de Hollandse huizenrijen en de keurig aangeharkte tuintjes. De maakster neemt letterlijk afstand van haar onderwerp en toont zo - als God vanuit de hemel - het komisch geploeter van de mens.

Werkelijk aan alles wordt in Nederland gedacht. Zo vertelt een natuurbeheerder dat de boerderij van Leen wel wordt afgebroken, maar dat het fundament blijft staan, 'omdat men dan in de verre verre toekomst kan zien: hier is gewoond, hier is geleefd'.

En zo probeert de landschaps architect (nette zwarte broek en witte blouse, nonchalant leunend tegen een boom) het onmogelijke uit te leggen, namelijk hoe je een mooi natuurgebied kunt ontwerpen.

Alleen die twee leuke broers lijken nog een beetje verstand van de natuur te hebben. Aan de landschapsarchitect vraagt Remy: 'Er waren bergjes en er groeiden spontaan boompjes. Waarom is alles nu plat en kaal?'

Na een verhaal over de gefaseerde aanpak komt de aap uit de mouw: 'Dan zouden we een heel ingewikkeld plan moeten maken waarin al die heuveltjes zouden moeten opgenomen worden. Begrijp je?'