DNA-profiel gelijk met hielprik vastleggen

De meeste Nederlanders zijn vóór een DNA-databank ter bestrijding van de misdaad. Maar op Forum Online klinkt ook een ander geluid....

'Ik behoor kennelijk tot de meerderheid van de Nederlandse bevolking', schrijft Ton Kuiper uit Almere, 'want ik heb geen enkel bezwaar tegen een database met DNA-fingerprints. Ik heb er niets bij te verliezen en wel bij te winnen: veiligheid. Het lijkt me het meest efficiënt om meteen bij de geboorte een DNA-profiel vast te leggen, gelijk met de hielprik.' Over misbruik van DNA-materiaal maakt Kuiper zich geen zorgen: 'Een DNA-fingerprint is iets heel anders dan het vastleggen van genetische afwijkingen.'

Kuiper krijgt bijval van Hans Thijssens uit Amsterdam. 'Als ik het verkeerd zie, moeten de deskundigen me maar verbeteren. Maar volgens mij is uit een DNA-profiel (simpel gezegd die streepjes en balkjes) helemaal niets af te leiden over de genetische aanleg tot ziektes.' Overigens is Thijssens helemaal geen tegenstander van een tweede databank waarin wel meer dan alleen DNA-profielen zijn opgeslagen. Dat levert de gezondheidszorg alleen maar voordelen op. Deze gegevens moeten dan wel onder het medisch geheim vallen.

Soen Chu sluit zich hierbij aan en laat vanuit Beijing weten dat een DNA-paspoort meer van belang is voor het verbeteren van de volksgezondheid dan voor het vergroten van de veiligheid.

Maar ook de tegenstanders laten zich horen. Volgens Paul Kearey uit Leidschendam is een DNA-databank in strijd met de beginselen van de rechtstaat: 'Nu is iedereen nog onschuldig tot het tegendeel is bewezen. Met zo'n databank draai je dat om.'

Ook Ron Molenbroek uit Eindhoven is ongerust. 'Niet alleen onze privacy wordt aangetast, meer nog onze toekomst. Het is ontzettend moeilijk om data te beschermen tegen misbruik. We zien om ons heen tal van voorbeelden van gecompromiteerde databases. Zelfs bij NASA zijn ze niet in staat gegevens te beschermen. Je kan je afvragen of alleen al op deze gronden een DNA-database wel zo'n goed idee is.'

Molenbroek noemt nog een praktisch bezwaar: 'Zo goed als een database zou kunnen helpen om de dader van een misdrijf op te sporen, kan deze ook in het voordeel van de crimineel werken. Het achterlaten van DNA-materiaal van een ander maakt het makkelijker voor hem om de aandacht van zich af te leiden. Men vergelijkt het gevonden materiaal met dat in de database en verkwist veel tijd aan de verkeerde persoon. En dan hoop ik maar voor die persoon dat er voldoende aanwijzingen zijn die zijn onschuld kunnen aantonen.'

Volgens Michel Ketelaars uit Nuenen is de oplossing eenvoudig: 'Laat de mensen zelf kiezen. Laat de overheid, net als bij het donorcodicil, iedereen een brief sturen waarin gevraagd wordt of men een DNA-profiel wil afstaan voor politie-onderzoek. Als 70 procent van de Nederlanders inderdaad bereid is DNA af te staan, hoeft de politie een verdachte nog maar bij de overige 30 procent te zoeken.'

Voor misbruik is Ketelaars niet zo bang: 'Onlangs werd bekend dat externe factoren waarschijnlijk van veel groter belang zijn voor de gezondheid van de mens dan gedacht werd. Een verzekeringsmaatschappij heeft dus niet zoveel aan een DNA-fingerprint.'

Marianne Smits-Jansen uit Roermond verwijst naar de wetenschapper die de genetische vingerafdruk 'ontdekte'. Prof. Alec Jeffreys heeft volgens haar ook zelf met het probleem geworsteld. Eerst meende hij dat het opslaan van DNA-profielen van de hele bevolking in strijd was met de rechten van de mens. 'Nu is hij ervan overtuigd dat zo'n databank heel belangrijk is om ernstige misdaden te bestrijden, om levens te sparen en om het leed van toekomstige slachtoffers en hun familie te voorkomen. Daarmee ben ik het voor honderd procent eens.'