Weer centrumrechtse regering in Noorwegen

Kjell Magne Bondevik is gisteren aangetreden als de nieuwe premier van Noorwegen, slechts anderhalf jaar nadat hij moest aftreden ten gunste van een sociaal-democratische regering onder Jens Stoltenberg....

Het nieuwe centrumrechtse kabinet heeft in het parlement echter de steun van de ultrarechtse Vooruitgangspartij van Carl Hagen. Bij de verkiezingen van 10 september leden de sociaaldemocraten een dramatisch verlies: ze vielen terug van 65 naar 43 zetels, het slechtste resultaat sinds 1924. Het lukte Stoltenberg niet voldoende steun bij andere partijen in het parlement te vergaren.

Bondevik steunt op slechts 62 van de 165 zetels in het parlement, de Storting. Met Hagens steun zal hij net een meerderheid van vijf zetels hebben.

Maar de nieuwe premier heeft een grote reputatie in het sluiten van steeds wisselende bondgenootschappen al naar gelang het onderwerp. Van critici kreeg hij daarvoor de bijnaam van 'glibberige aal'. Zijn, talrijkere, bewonderaars roemen juist zijn kundige 'slalom-skiën'.

Dat is ook de reden dat hij weer premier is, hoewel zijn coalitiepartner de Conservatieve Partij groter is. De derde partner is de kleine Liberale Partij. Bondevik, een Lutherse geestelijke, leidt de Christelijke Volkspartij.

In zijn eerste periode als premier was Bondevik populair vanwege zijn eerlijkheid, bescheiden optreden en humor. Hij baarde opzien door in de zomer van 1998 drieënhalve week vrijaf te nemen omdat hij zich depressief voelde. Overwerk, stress en zorgen over de (tijdelijke) val van de olieprijzen (oliewinning is de belangrijkste economische sector in Noorwegen), waren daarvan de oorzaak, zo vertelde Bondevik het Noorse volk zonder schaamte. In opiniepeilingen is hij steevast verreweg de populaiste politicus.

Het grootste politieke geschil in de nieuwe regering is een eventuele toetreding tot de EU. De conservatieven zijn daar sterk voor, de christendemocraten en liberalen mordicus tegen. Een parlementaire meerderheid wil dat Noorwegen toetreedt maar de kiezers hebben dit tot twee keer toe per referendum tegengehouden. Bondevik zei te verwachten dat de kwestie de komende jaren niet op de agenda zal staan. Mocht dat wel gebeuren, dan zal zijn kabinet vallen, zei de nieuwe premier.