Een pleziertje in Waldhotel Krautkrämer

OP DE WEBSITE van Waldhotel Krautkrämer in het Duitse Hiltrup ('Für Körper, Geist und Seele . . .') staat een afbeelding van het vervloekte zwembad dat ons in 1974 de wereldtitel heeft gekost....

De oorzaak van de Moeder aller Nederlagen meet acht bij zestien meter. 'Hier können Sie echte Bahnen schwimmen', pocht de directie. Hadden de Krautkrämers het maar nooit gebouwd.

Ben de Graaf knikt nu waarschijnlijk instemmend. De verslaggever van de Volkskrant werd in '74 door enkele reserves van het Nederlands elftal in hetzelfde zwembad gegooid.

De heren vonden het maar niks wat Ben allemaal schreef. Dat tweederangs-spelers hem er in donderden, en niet de sterspelers, vond hij trouwens nog het ergste.

Eén keer in de paar jaar duikt de zwembadaffaire weer op. Ik doel niet op de tewaterlating van Ben, dat is slechts een voetnoot in de geschiedschrijving van het wereldkampioenschap, maar op de rel die indertijd leidde tot het dodelijke artikel in Bild Zeitung onder de kop 'Cruyff, Sekt und nackte Mädchen.'

Het is mijn stellige overtuiging dat de rel in Hiltrup rechtstreeks naar een nederlaag in de finale tegen West-Duitsland heeft geleid. Ten onrechte wordt er vaak wat lacherig over gedaan. De oorzaak van de nederlaag wordt meestal gezocht in de buiteling van Bernd Hölzenbein over het been van Wim Jansen.

Wat er precies gebeurde in het zwembad van het Waldhotel is nog steeds niet bekend. Nieuwe feiten komen echter met enige regelmaat aan het licht.

Cruijff en ook Jongbloed bijvoorbeeld hebben altijd alles ontkend, maar andere hoofdrolspelers schamen zich niet langer voor een gebeurtenis van ruim een kwart eeuw geleden. Stukje bij beetje is daardoor de waarheid over de nacht van 30 juni/1 juli 1974 boven water gekomen.

De recentste bijdrage is geleverd door René en Willy van de Kerkhof, in een interview in het Eindhovens Dagblad ter gelegenheid van hun vijftigste verjaardag.

'Het verhaal was niet opgeklopt. Maar wij konden niet zwemmen, dus zaten we op een bankje. We hebben toen gewoon met z'n allen een gezellige middag gehad. Als je al die weken in een hotel zit wil je toch een keer een pleziertje hebben.'

Wat in eerste instantie natuurlijk opvalt is dat de tweeling niet kon zwemmen. Dat is echter niet meer dan een grappige bijkomstigheid. Het gaat om de bekentenis. De tijdsbepaling van het incident, 's middags, klopt niet.

Het dichtst bij de waarheid kwamen in 1994 vermoedelijk de Volkskrant-journalisten Ronald ten Brink en Bart Jungmann, in een lange en fraaie reconstructie van het WK'74, getiteld Orange Clockwork.

Na de overwinning op Oost-Duitsland (2-0) vindt in het hotel in Hiltrup een feest plaats dat wordt aangeboden door het Algemeen Dagblad. De flessen champagne zijn nauwelijks aan te slepen.

Er wordt zoveel gedronken dat de KNVB zich grote zorgen maakt over de hoogte van de rekening. Te gast zijn onder meer The Cats. Om wat bij te verdienen wordt door de band in het hotel met tien pond paling geleurd.

De toenmalige hoteleigenaar Krautkrämer senior geeft toe dat hij de aanstichter was van de zwempartij. 'We waren van het dansen wat nat geworden en wilden gaan zwemmen.' Van het gezelschap maakten onder meer Johan Cruijff en Piet Schrijvers deel uit, herinnert Krautkrämer zich.

Dat zijn er, met de gebroeders Van de Kerkhof (die niet eerder met het zwembadincident in verband werden gebracht), vier. Bild noemt ook Rob Rensenbrink.

Pleun Strik is nummer zes. In het artikel in de Volkskrant praat hij er zonder gêne over. 'Ik was erbij.'

Andere geraadpleegde spelers (Haan, Rijsbergen) zijn, toevallig, net het hotel uit of hebben zich al teruggetrokken op hun kamer. Hoeveel vrouwen deel uitmaken van het gezelschap, is onduidelijk. Krautkrämer noemt slechts zijn toenmalige vriendin. Ze zou haar slipje hebben aangehouden.

Strik zag echter 'een paar meiden'. Bild schrijft over drie Duitse meisjes. Aan het feest zou pas om zeven uur 's ochtends een einde zijn gekomen. Of spelers ook iets anders hebben gedaan dan zwemmen, met de meisjes, is helaas niet bekend.

Aanwezig is ook een mysterieuze man in een regenjas, volgens onder andere Strik een verslaggever van de Stuttgarter Nachrichten die zijn verhaal later doorspeelt naar Bild.

Hij wordt onder meer opgevoerd in het boek Neeskens (1990). Op het hoogtepunt van het zwemfeest maakt hij plotseling enkele foto's. Tevergeefs eist Cruijff het rolletje op.

Wég wereldtitel.

Bild wacht een geschikt moment af. Het verhaal van Klaus Schlüter wordt op zaterdag 2 juni gepubliceerd, een dag voor Nederland - Brazilië.

Rijsbergen in de Volkskrant: 'De enige die er echt problemen mee gehad heeft, was Cruijff. Die had direct Danny aan de lijn.'

Neeskens in zijn biografie: 'Je kunt je voorstellen dat op die zaterdag alle spelersvrouwen, zonder één uitzondering, woedend naar Duitsland hebben getelefoneerd om opheldering te vragen.'

En in een later interview: 'Er heerste grote onrust, tot vlak voor de finale. Zonder dat incident hadden we de finale nooit verloren.'

Cruijff is zichzelf niet en speelt ver onder zijn kunnen, in de finale op 7 juli 1974. Danny achtervolgt hem voortdurend telefonisch met de zwembadaffaire, zelfs in de nacht voor de wedstrijd. Uit de biografie Cruijff! Van Jopie tot Johan van Bert Hiddema:

'Danny belt de hele avond naar Johan. Ze zegt dat ze weggaat, dat alles al gepakt is. Als ze dreigt met een echtscheiding, doet hij de hele nacht geen oog dicht. Als hij het veld opstapt, heeft hij wallen onder zijn ogen.'

Drie jaar later vragen Frits Barend en Henk van Dorp aan Cruijff waarom Nederland de finale heeft verloren. Cruijff vertelt iets over de tactiek die mislukte omdat de wisselwerking tussen hem en Haan niet deugde.

Hij zegt ook, terloops: 'Bovendien was ik geestelijk doodmoe in de finale.'