De laatste dagen in Kamp Vught

Kamp Vught was volgens Gisela Wieberdink-Söhnlein een 'kamp van stand', dat onder auspiciën van het Rode Kruis was opgezet, 'schoon en met voldoende te eten'....

Omstreeks Dolle Dinsdag, 5 september 1944, toen Duitsers en NSB'ers in paniek op de vlucht sloegen voor de naderende geallieerden, werden op de appèlplaats van Kamp Vught de namen omgeroepen van gevangenen die enkele minuten later buiten de poorten zouden worden fusilleerd. In twee dagen werden er 140 doodgeschoten. 'Ogenschijnlijk lukraak geselecteerd', vertelt Flothuis in de documentaire Voor de poorten van de hemel naar de hel van Annegriet Wietsma, die vanavond als een bijna verplicht tv-onderdeel van de jaarlijkse dodenherdenking wordt uitgezonden.

Flothuis hoorde aan de ene kant de schoten van de executiepelotons en aan de andere kant de kanonnen van de bevrijders. Intussen draaide de geruchtenmachine op volle toeren: Breda en Eindhoven zouden al zijn gevallen, de gevangenen zouden worden overgedragen aan het Rode Kruis. Maar de Wehrmacht maakte abrupt aan alle illusies een einde: het kamp werd ontruimd en de gevangenen werden overgebracht naar Duitsland, waar het merendeel in Sachsenhausen en Ravensbrück zou omkomen.

De documentaire over de laatste dagen in Vught bevat volgens de NOS unieke beelden uit particulier bezit van vluchtende Duitsers en van een ontruimd kamp waar buurtbewoners verbaasd rondkijken.

Flothuis en Wieberdink vertellen over de grote betekenis die het musiceren en liedjes zingen voor hen had om te overleven. In het kamp voltooide Flothuis een compositie voor piano en fluit, die voor een aandachtig gehoor van medegevangenen werd uitgevoerd. Later, toen ze in een overvolle veewagen in Duitsland op de plaats van bestemming waren aangekomen, hoorde hij de vrouwen in de andere wagens hun liedjes zingen. 'Ik dacht: als ze dat kunnen, dan hebben ze een kracht in zich die misschien wel groter is dan dat wat ze bedreigt.' Pas acht maanden nadat de geallieerden Noord-Brabant waren binnengetrokken, werden de overlevenden in april 1945 in Duitsland bevrijd.