Failliet Argentinië kan nieuwe crisis uitlokken

De Argentijnse schulden-crisis kan zich als een olievlek uitbreiden. Brazilië kreeg al klappen. Een noodkrediet van de internationale gemeenschap kan de schade beperken....

De vrees dat Argentinië zijn schuldeisers niet langer kan betalen, heeft paniek veroorzaakt. Waarnemers houden rekening met een faillissement van het land.

Een bankroet van Argentinië heeft grote gevolgen. Voor de 37,4 miljoen Argentijnen, die al drie jaar recessie achter de rug hebben, en voor andere snelgroeiende 'opkomende economieën'.

Deze emerging markets zijn vatbaar voor 'besmetting', omdat beleggers in crisistijd alle opkomende economieën over één kam scheren en zich terugtrekken. De grote financiële crises van de jaren negentig in Latijns Amerika, Zuid-Oost Azië en Rusland ontstonden doordat het in één land verkeerd liep, waarop buurlanden als dominostenen omvielen.

Gevolg: de voor nieuwe investeringen zo broodnodige kapitaalstromen drogen op, en overheden kunnen alleen nog tegen exorbitant hoge rentes lenen. Deze zogeheten risicopremies lopen nu sterk op in alle opkomende markten, bevestigt R. Drijkoningen, hoofd emerging markets debt bij ING Investment Management.

Dat de kapitaalstroom naar opkomende markten inmiddels opdroogt, blijkt uit gegevens van het onderzoeksbureau Institute for International Finance. Groei en welvaart lijden hieronder.

Argentinië moet nu 20 procentpunt meer rente vergoeden op staatsobligaties dan de Verenigde Staten. 'Onschuldig' besmet Brazilië betaalt inmiddels tien procentpunt méér aan beleggers.

De Argentijnse regering kan elk moment aankondigen hoe zij de extreme schuldenlast wil terugbrengen. De schuld bedraagt nu 155 miljard dollar, inclusief de schulden van de zelfstandig opererende provincies. Aan rente is Argentinië jaarlijks circa 10 miljard dollar kwijt. Dat is eenvijfde van het overheidsbudget.

Argentinië leende het afgelopen decennium fors om de uitgaven te financieren. Circa 95 miljard dollar daarvan zit in obligaties; naar schatting 38 tot 55 miljard dollar is in buitenlandse handen.

Minister van Financiën Domingo Cavallo sprak dit weekeinde van een 'vrijwillige' herstructurering van de schuld. Hij wil de rente op de uitstaande schuld verlagen. De facto zegt hij tegen beleggers: slik slechtere voorwaarden, anders betalen we niets terug. De officiële plannen zijn nog niet ontvouwd. Beleggers wachten daar niet op. Zij dumpen Argentijnse staatsobligaties massaal.

'De mogelijkheden om uit de crisis te raken, zijn gering', denkt Drijkoningen. 'De provincies zouden akkoord moeten gaan met minder geld van de federale regering. En dat betekent: bezuinigen. Daarnaast wordt banken gevraagd om zachte leningen te verstrekken aan de provincies. Ook dat punt ligt uiteraard lastig.'

Loslaten van de koppeling van de Argentijnse peso aan de Amerikaanse dollar is volgens analisten 'geen optie'. De gesloten, weinig export-gerichte Argentijnse economie kan zich via zo'n feitelijke devaluatie niet uit de ellende 'exporteren', zoals Aziatische landen na de Azië-crisis deden. Bovendien zijn veel Argentijnse hypotheken in dollars. Devaluatie betekent dan tevens het faillissement van talloze huizenbezitters.

Het is een va et vient in Buenos Aires van adviseurs en potentiële geldschieters. De hoop is gericht op noodhulp van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), dat tot dusver de poot echter stijf houdt. Drijkoningen: 'Je kunt wel geld steken in Argentinië, maar dat helpt niet structureel'.

Het IMF lijkt vooralsnog dan ook af te koersen op het nathouden van belendende percelen: geld pompen in Brazilië om verdere besmetting te voorkomen.

Zakenbank JP Morgan is somber over de kansen op een noodkrediet. Want, is de verwachting, een crisis in Latijns Amerika staat nu niet hoog op het prioriteitenlijstje van George Bush en de internationale gemeenschap.