Kledingcode

Carolien Omidi (28) woont sinds kort met haar Iraanse echtgenoot en hun dochtertje in Teheran. Leven in een islamitische maatschappij: hoe doe je dat als Nederlandse vrouw?...

Het huidige straatbeeld in Teheran vertoont een vreemde mengeling van felgekleurde hoofddoekjes die zoveel mogelijk haar níet bedekken, zwarte chadors, paarsgeverfde lippen, dikke zwarte kousen en wat een paar jaar geleden vrijwel onmogelijk was: blote voeten in veelal hooggehakte sandalen.

In de Koran staat dat vrouwen hun schoonheid niet ten toon moeten spreiden. Daarom bedekken veel moslima's in het openbare leven hun lichaam. Deze kledingcode, de hedjab, is in Iran verplicht. Alleen de handen en het gezicht van een vrouw mogen zichtbaar zijn. Ook voor mannen gelden regels. Zij worden geacht niet in korte broek of mouwloos hemd de straat op te gaan. Voor velen vormen deze voorschriften een bron van ergernis. Mij wordt dan ook vaak gevraagd of ik die hedjab niet moeilijk, warm, gruwelijk, onderdrukkend vind.

Hoewel ik van mening ben dat hedjab niet verplicht zou moeten zijn, heb ik er verder weinig moeite mee. Het heeft te maken met de betekenis die je eraan hecht. Wanneer je de bedekking van het lichaam ziet als een vorm van onderdrukking, is het logisch hiervan een afkeer te hebben. Ik denk dat dit een groot misverstand is. De hedjab is niet ingesteld om vrouwen dwars te zitten of hen te onderdrukken. Wel om hen te beschermen tegen al te begerige blikken die de vrouw reduceren tot seksobject. Het heeft ook tot doel het gezinsleven te beschermen door vrouwen in het openbare leven niet te aantrekkelijk te maken, waardoor de kans op overspel wordt verkleind.

Westerlingen zien vrouwen die hedjab dragen vaak als dom en zielig. Maar zijn zij zieliger dan veel westerse vrouwen die zich uithongeren om in maatje 36 de straat op te kunnen in een door één of andere modekoning voorgeschreven outfit? Wanneer je hedjab draagt, word je beoordeeld op je karakter en niet op je schoonheid (of het gebrek daaraan). Toegegeven, de praktijk is soms anders. Maar de doelstelling van de hedjab is uiterst vrouwvriendelijk.

Normaal gesproken draag ik dus een lange jas en een hoofddoek. Maar ik heb ook een chador. Die is verplicht wanneer je heilige plaatsen bezoekt. Het dragen van een chador is een hele kunst. Ik heb het een keer gewaagd om in dit lange, gladde gewaad een boekwinkel in het centrum van Teheran te bezoeken. De Engelse boeken stonden op de tweede verdieping, die alleen te bereiken was via een irritant steil trapje. En ja hoor: midden op de trap gleed de chador geheel van me af. Het personeel kon er gelukkig wel om lachen. Wat de hitte betreft: als je het juiste materiaal kiest, valt het wel mee. Je hoort wel wat slechter met een hoofddoek om. Maar daar staat tegenover dat je je nooit druk hoeft te maken over je kleding of kapsel als je naar buiten gaat.

Nadeel is wel dat mannen hier niets gewend zijn en al opgewonden dreigen te raken bij het zien van een blote teen. Zoals de arbeiders die afgelopen weken in het appartement boven ons aan het werk waren. Toen ik nietsvermoedend zonder hoofddoek in het trappenhuis liep, kwam ik daar twee schilders tegen, die me aankeken of ze water zagen branden.

De elektricien vertelde later die dag tegen Farid dat de schilders het er de hele lunchpauze over hadden gehad, dat ik zomaar zonder hoofddoek in het trappenhuis liep. Het bleek dat ze uit een dorp kwamen en vrijwel nooit ongesluierde vrouwen zagen. Wie in het gelukkige bezit is van een zwembad in de tuin, kan op die momenten beter niet in bikini ten tonele verschijnen. Maar met tentachtige T-shirts en waterresistente wielrenbroeken kom je een heel eind.