Uitbuiting en onderbetaling

HET DRAMA ligt écht op straat, kirde scenarioschrijver Paul Laverty toen hij Ken Loach (1936) informeerde over een nieuw idee....

Bread and Roses werd een zachtaardig pamflet. Met een onvervalst socialistische inborst. De film kiest partij voor stakende schoonmakers zonder te vervallen in grauw realisme.

Loach: 'Het uitgangspunt luidde: wat gaat er in mensen om wier kinderen volgens de wet niet welkom zijn op scholen? Illegalen gelden als criminelen. Maar wie maken de kantoren schoon?'

Voor zowel Loach als Laverty stond het vast dat hun immigrantenverhaal in Californië gesitueerd moest worden, ook al had Loach nooit eerder in Amerika gedraaid. Californië is, stelt Loach, 'de motor van de Amerikaanse droom. Hollywood brengt de mythe van de sociale mobiliteit als een waarheid aan de man. Films worden gedragen door die ene held, die ergens binnenkomt en de situatie geheel naar zijn hand zet.' Nogal cynisch, vindt Loach. 'Ook mensen uit Midden-Amerika jagen in LA hun droom na. Zij maken nooit dezelfde sprong naar het goede leven als hun filmhelden.'

Bread and Roses draait voor een belangrijk deel om een actie van schoonmakers tegen een multinational. Laverty's scenario laat zien dat grote bedrijven bij tussenpersonen goedkope krachten inhuren, zonder zich af te vragen of de betaling van die krachten fatsoenlijk is geregeld.

'Bread and Roses is politieker dan voorganger My Name is Joe, die voor mij in de eerste plaats over mensen ging.' Loach ontdekt de 'tamelijk expliciete boodschap' achteraf, toen hij Bread and Roses monteerde. 'Ik doe niet aan doelgroepen. Aan wie moet ik trouwens denken bij een links publiek? Links is in Europa een enigma. Marketeers met een sociaal-democratisch sausje. Er is geen enkele grote partij die het hardop voor illegalen durft op te nemen.'

De filmmaker heeft meer speelruimte dan de politicus. 'Bread and Roses was financieel snel rond. Mijn producent gelooft - in tegenstelling tot Tony Blair - wél dat er genoeg mensen zijn met interesse voor de schaduwkanten van de welvaart.'