Politie mag preventief fouilleren

Burgemeesters krijgen de vrijheid gebieden aan te wijzen waar de politie alle burgers mag fouilleren op wapenbezit. De politie heeft dan alleen nog toestemming van de officier van justitie nodig....

De VVD-bewindsman zei donderdag tijdens de behandeling in de Kamer dat meer garanties nodig zijn tegen misbruik. Volgens hem is het zogeheten preventief fouilleren een dermate zware ingreep in de persoonlijke levenssfeer, dat ook de controle erop goed moet zijn geregeld. Maar een grote Kamermeerderheid vindt dat niet nodig.

Nu mag een burger alleen worden gefouilleerd als er een concrete verdenking tegen hem bestaat. De nieuwe wet maakt het mogelijk alle burgers en auto's in een onveilige wijk gedurende maximaal twaalf uur op wapenbezit te controleren.

Korthals hechtte er vooral aan dat de (onafhankelijke) rechter vooraf toestemming zou geven voor zo'n actie. Ook zou de gemeenteraad vooraf moeten instemmen met de nieuwe bevoegdheid van de burgemeester.

Als de Kamer beide voorwaarden afwijst, aldus de minister, dan is er onvoldoende controle. In dat geval zal hij wellicht zijn handtekening aan het wetsvoorstel onthouden.

De drie grootste partijen in de Kamer, PvdA, CDA en Korthals' eigen VVD, toonden zich na afloop niet onder de indruk van dat dreigement. Volgens hen is handhaving van de openbare orde bij uitstek de bevoegdheid van de burgemeester en volstaat de benodigde toestemming door de officier van justitie.

VVD-Kamerlid Nicolaï zei in het geheel niet overtuigd te zijn door Korthals' argument dat het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens toetsing door de rechter gebiedt. 'Dat kan ik met geen mogelijkheid uit het verdrag opmaken', aldus Nicolaï.

Alle drie partijen zijn vastbesloten volgende week te stemmen voor het betreffende initiatief-wetsvoorstel van CDA-Kamerlid Van de Camp (en voor een amendement om de gemeenteraad eruit te schrappen). Van de Camp diende zijn voorstel in omdat hij vond dat Korthals te lang treuzelde met wetgeving. Eerder dit jaar kwam de minister alsnog met een eigen, strenger wetsvoorstel. Maar uiteindelijk gunde hij de eer aan het Kamerlid.

Een wetswijziging is nodig na mislukte experimenten met preventief fouilleren eind 1999 in de Rotterdamse Millinxbuurt en de Amsterdamse Bijlmer. In beide gevallen oordeelde de rechter dat de acties onwettelijk waren.