Rechtse vleugel r.k. kerk boycot dialoog Simonis

Rechts katholiek Nederland is een offensief begonnen om de kerkprovincie te redden. Maar juist de gezagsdragers van de kerkprovincie, kardinaal Simonis en bisschop Bomers van Haarlem, lijken het slachtoffer te worden van het offensief van de hardliners....

Van onze verslaggever

Henk Müller

UTRECHT

De bisschoppen willen met alle geledingen spreken en de progressieve en conservatieve vleugels met elkaar in contact brengen. De conservatieven zien dit als het begin van het einde van de kerk en weigeren vooralsnog elke medewerking.

De rechtse katholieken zijn verenigd in de stichting Bevordering Contact Rooms-Katholieken (CRK), opgericht als tegenhanger van de vooruitstrevende Acht Mei Beweging (AMB). Bij monde van voorzitter dr. N. Stienstra liet het CRK-bestuur dezer dagen weten geen enkele behoefte te hebben aan een dialoog.

De bij de CRK aangesloten katholieken staan 'in het midden van de kerk', aldus Stienstra, en volgen het leergezag nauwgezet. Een gesprek met katholieken die er een andere opvatting op nahouden, is daarom niet nodig.

Begin dit jaar was de CRK ook al niet aanwezig op een bijeenkomst in Amersfoort, waar voor het eerst sinds tientallen jaren en in gezelschap van kardinaal Simonis en mgr. Van Luyn van Rotterdam katholieken uit alle geledingen met elkaar zouden spreken. De CRK zegde toen af 'vanwege een bestuurswisseling'. Maar nu dat bestuur is geïnstalleerd, maakt de CRK, die goede connecties heeft in de curie, duidelijk ook aan nieuwe ontmoetingen niet mee te doen.

Voor kardinaal Simonis, bisschop Bomers en hulpbisschop Punt van Haarlem komt de nieuwe radicale lijn van de CRK uiterst ongelegen. De drie zitten in het comité van aanbeveling van het CRK. De kardinaal is elk jaar eregast, en ook Bomers is geliefd in CRK-kringen. Het was de AMB altijd lastig uit te leggen waarom Simonis nooit een van hun manifestaties bezocht en wel die van de CRK, terwijl de kardinaal midden in de kerkgemeenschap wilde staan. Ook dit jaar slaat de kardinaal de uitnodiging voor een bezoek aan de AMB-manifestatie voor volgende week af.

De CRK maakt Simonis' positie nu helemaal moeilijk door de uitnodiging van de bisschoppen te weigeren. Juist de kudde die beweert haar herder altijd zo gehoorzaam te volgen, lapt nu de wensen van die herder aan haar laars. Volgens de CRK gaat het streven naar eenheid dat de bisschoppen op uitdrukkelijk verzoek van de paus nastreven, ten koste van de waarheid. 'Het bestuur van de CRK signaleert het gevaar dat personen en organisaties die in medio Ecclesiae (in het midden van de Kerk, red.) willen staan, worden aangemerkt als representanten van de rechtervleugel van de kerk', aldus Stienstra. 'Een dergelijke etikettering doet evenwel geen recht aan de werkelijkheid. Als het midden naar rechts wordt geschoven, schuift links naar het midden.'

De kerkprovincie zoekt nu naarstig naar oplossingen voor het dilemma. Als de CRK bij haar weigering blijft, kunnen de bisschoppen uit het comité van aanbeveling stappen. Maar dat betekent het einde van de dialoog, en dan hebben de bisschoppen in het Vaticaan heel wat uit te leggen. Het zal de kardinaal persoonlijk aan het hart gaan als hij de CRK moet bekritiseren, want hij voelt zich er thuis.

Dr. N. Stienstra is naaste medewerker van de conservatieve mgr. Th. Hendriksen, oud-hulpbisschop van Utrecht. De 89-jarige bisschop nam eind jaren zestig vrijwillig ontslag omdat hij bezwaar had tegen de gevolgen van het Tweede Vaticaans Concilie.

Volgends de woordvoerder van de bisschoppen gaat de conferentie ervan uit dat de CRK toch aan de komende gesprekken deelneemt. Secretaris-generaal dr. H. Verhoeven van de katholieke kerk in Nederland zei gisteren dat hij het besluit van de CRK 'bijzonder betreurde', een diplomatieke uitdrukking voor 'onaanvaardbaar'.