Van Vollenhoven: veiligheid bij spoorwegen niet optimaal

De voorzitter van de Spoorwegongevallenraad, Pieter van Vollenhoven, heeft ernstige kritiek op de veiligheid bij de Nederlandse Spoorwegen. Het veiligheidssysteem van de NS is volgens hem niet optimaal 'Het is in wezen afgeschreven en verouderd.'..

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Ook betwijfelt Van Vollenhoven of Railned, de organisatie die verantwoordelijk is voor de veiligheid, volledig onafhankelijk is. Van Vollenhoven doet zijn uitspraken in het tv-programma Zembla, dat vanavond wordt uitgezonden.

Het veiligheidssysteem van de NS, ATB genoemd, bewerkstelligt dat treinen stoppen als een machinist door een rood sein rijdt. Het werkt echter niet als een trein langzamer rijdt dan veertig kilometer per uur. De botsing tussen twee treinen vorig jaar bij Hoofddorp ontstond doordat de machinist van een trein met minder dan veertig kilometer per uur door rood licht reed.

Volgens Railned rijden machinisten 130 keer per jaar door een stoplicht. 'Als dat zo vaak gebeurt, is het een reëel probleem', zegt Van Vollenhoven.

Vervanging van het ATB-systeem kost enkele miljarden guldens. 'Ik zou graag een bedrag voor de vervanging op de begroting zien. Dat dit niet gebeurt, baart me ernstige zorgen', aldus Van Vollenhoven. De NS verwijst naar de overheid. 'Die is verantwoordelijk voor het onderhoud.'

Volgens Zembla is de situatie bij de NS vanwege de bezuinigingen de laatste jaren een stuk onveiliger geworden. De makers van het tv-programma tonen enkele gevallen waarbij een treinramp op het nippertje is voorkomen.

Zo werd een trein over een afgesloten baanvak en wat later over een onveilig baanvak gestuurd. Door alert ingrijpen van de machinist, die op eigen gezag langzamer ging rijden, is een ramp voorkomen. Directeur Bosch van NS Infrabeheer, verantwoordelijk voor het onderhoud aan het spoor, beaamt dit.

Volgens de NS is er weinig aan de hand met de veiligheid. De getoonde gevallen zijn incidenten, aldus de spoorwegen. 'Bekijk je de harde cijfers, dan kun je niet de conclusie trekken dat de situatie bij de NS onveiliger is geworden', zegt directeur H. Huizinga van NS Reizigers. Maar volgens Railned-directeur Ranke worden veel bijna-ongelukken niet gemeld.

Het ATB-systeem is na het ongeval in de jaren zestig bij Harmelen ingevoerd. De NS heeft tegenwoordig een nieuw soort ATB, dat ook onder de veertig kilometer per uur werkt, maar de spoorwegen wachten met grootschalige invoering tot er een Europees systeem is.

Het ATB-systeem is alleen in Nederland te gebruiken. Het nieuwe systeem ETCS is overal in Europa toepasbaar en wordt begin 2003 verwacht. In Nederland wordt het in ieder geval gebruikt op de Betuwelijn en de hogesnelheidslijn. 'De principiële vraag of Nederland het Europese systeem moet invoeren, is een vraag die de politiek moet beantwoorden. Die moet ook geld beschikbaar stellen', zegt de NS. Volgens de spoorwegen is het huidige ATB-systeem veilig, maar heeft het één hiaat: het grijpt niet in onder de veertig kilometer per uur.

Over Railned zegt Van Vollenhoven: 'Als Railned geheel onafhankelijk zou zijn, dan zou je geen raad voor de verkeerstransportveiligheid nodig hebben.' In het regeerakkoord staat dat Railned zo snel mogelijk buiten de NS moet worden geplaatst.