Jezus heeft in serie rol van 'onbetwiste star'

In 't teken van het hout. Deel 1, Nederland 1, 21.24 uur...

'Een wonderlijke man, signalement onbekend', luidt de omschrijving van Jezus volgens de IKON. De omroep begint met een vijfdelige serie In 't teken van het hout over 'verbeelding en afbeelding van Jezus Christus'. De serie is bedoeld om meer duidelijkheid te scheppen over de beelden die er de loop van de eeuwen van Jezus zijn gemaakt. Want het beeld van Jezus - mens èn God - dat volgens het Nieuwe Testament altijd hetzelfde is, is nooit eenduidig geweest.

Tot in de late Middeleeuwen waren de afbeeldingen van Jezus fysiek. De hoogleraar Middeleeuwse Geschiedenis H. Pleij geeft in de eerste aflevering het voorbeeld van een ets waarin iemand letterlijk aan 'het heilige geslacht' van het kindeke Jezus zit. Of neem de afbeelding van 'Jezus met de borsten': Jezus gaf de mensen immers (geestelijk) voedsel. Na die tijd wordt het beeld van Jezus steeds verhevener en onaardser, zegt Pleij.

Hij heeft geen tijd om dat toe te lichten. Het programma flitst verder. Deze eerste aflevering van de serie waaraan twee jaar is gewerkt heet Jesus Road Show. De naam belooft weinig goeds, want onwillekeurig roept het associaties op aan beatmissen uit de jaren zestig. Alleen is er nu sprake van 'een postmodern, eigentijds vormingstheater' met publiek en deskundigen.

Aflevering één beoogt een 'spektakel' te zijn met Jezus als 'onbetwiste Star' van de show. Het levert een wat rommelig, videoclip-achtig geheel op met soms heel indringende geweldsscènes die vragen oproepen over een mogelijke parallel tussen het leed van de slachtoffers en dat van Jezus.

Deze aflevering toont ook scènes uit films over het leven van Christus. Centraal staan beelden uit de omstreden film The Last Temptation of Christ naar het boek van Nikos Kazantzakis. De IKON besloot enkele jaren geleden de film niet uit te zenden onder druk van de IKON-achterban die de film godslasterlijk vond.

De film wilde een menselijke Jezus tonen, een twijfelaar die een gevecht leverde tussen roeping en verlangen naar een gewoon leven, sex incluis. Later bleek dat de protesten vooral afkomstig waren van mensen die niet tot de achterban van de IKON-kerken behoorden.

De omroep wil in de serie nagaan waar de woede vandaan komt over afbeeldingen van Jezus die afwijken van wat 'orthodoxen' aanvaardbaar vinden. Daarnaast tracht de serie beelden te vinden die mensen nu nog aanspreken. Want dat Pasen iets is met eieren weten mensen nog wel, maar studenten vragen aan Pleij wie toch die Christus is.

Vijf afleveringen lang buigen de programmamakers zich over de vraag of Jezus naast mens ook God was en over de vraag waarom mensen zo kwaad of verdrietig worden als filmers, schrijvers of theologen een ander beeld van Jezus proberen te schetsen. De conclusie luidt dat een definitief Jezus-beeld op zich zal laten wachten. Jezus was immers de Messias, de man die zicht gaf op het Koninkrijk Gods. Maar zolang dat rijk er nog niet is, moeten christenen werken met beelden die per definitie voorlopig zijn.

Henk Müller