Hillary mikpunt van seksisten

MET veel bombarie maakte Bob 'Watergate' Woodward onlangs zijn nieuwste ontdekking wereldkundig: Hillary Clinton zou denkbeeldige gesprekken voeren met haar meest illustere voorgangster, First Lady Eleanor Roosevelt....

In de schaduw van Pat Nixons pillenverslaving en het overweldigende succes van de Betty Ford kliniek, is Verhagens conclusie ietwat voorbarig. Erger nog, zowel Woodward als Verhagen vallen terug op een argumentatie die meer op seksisme en homofobie berust, dan op een doordachte kritiek op Hillary Clinton.

Dat Hillary Clinton aangevallen wordt, heeft weinig met haar persoonlijkheid te maken. Niet alleen zullen Clintons politieke tegenstanders alles aanpakken wat zij tegen hem kunnen gebruiken, maar de aanval op Hillary past ook binnen een meer algemene tendens om vrouwen in de politiek harder aan te pakken dan mannen.

Dit is niets nieuws. Ook in de jaren dertig was de First Lady, Eleanor Roosevelt, een gemakkelijk doelwit voor politieke tegenstanders en kreeg zij meer rotzooi over zich heen gestort dan haar echtgenoot Franklin Roosevelt. Net als Eleanor is Hillary, ongevraagd, het symbool van een nieuwe generatie vrouwen en mannen geworden, een generatie die de 'mannelijke' status-quo omver zou kunnen werpen.

Ook Bob Woodwards journalistieke scoop is niets nieuws. Al in 1993 rapporteerde USA Today dat Hillary Clinton denkbeeldige gesprekken met Eleanor Roosevelt voerde. Het bericht werd met name opgepikt door fundamenteel religieuze en conservatieve Amerikanen, waaronder Texe Marrs, voormalig docent politicologie aan de universiteit van Texas en volgeling van de Living Truth beweging. Hij zag het bericht als het doorslaggevende bewijs dat zijn Femi-Nazi theorie klopt.

In zijn boek Big Sister Is Watching You beschrijft Marrs de manier waarop Hillary Clinton de traditionele Amerikaanse normen en waarden tracht te ondermijnen. Zo zou zij, samen met haar hellcats (waaronder minister van justitie Janet Reno), een nieuwe wereldorde nastreven. 'Deze vrouwen staan niet alleen', meent Marrs, 'maar behoren tot een eeuwenoud netwerk van internationale revolutionairen en fascistische idealisten die met het omverwerpen van de Amerikaanse soevereiniteit een marxistisch paradijs willen bereiken.'

Volgens Marrs proberen Hillary en haar Femi-Nazi's de macht te veroveren door zoveel mogelijk lesbiennes in de overheid te laten infiltreren, door homo's tot het leger toe te laten en door abortus acief aan te moedigen. Dit alles onder de spirituele leiding van Eleanor Roosevelt, die niet alleen een communiste en een radicaal feministe was, maar bovenal een lesbienne. Het uiteindelijk doel zou het Vierde Rijk moeten zijn, met Godin Hillary aan de macht, een samenleving waarin vrouwen en homo's de hoogste posities bekleden en de christelijke witte man in slavernij leeft.

Hoe extreem en ongeloofwaardig het boek van Texe Marrs ook mag overkomen, de onderliggende gedachten vinden wel degelijk weerklank bij de Amerikaanse bevolking. Bill Clinton is een watje en wordt door zijn vrouw gedomineerd.

Via positieve discriminatie nemen vrouwen en etnische minderheden de macht over. En vervolgens introduceert Bob Woodward de roddel van conservatief Amerika in de mainstream media om zo het idee op te wekken dat het New Age gedrag van Hillary Clinton een politiek risico is.

Het blijft opvallend dat de angst voor oncontroleerbare overheersing van politieke leiders door vage helderzienden zich voornamelijk tot vrouwelijke slachtoffers beperkt. In Nederland was het koningin Juliana die te veel onder de invloed kwam van haar persoonlijke goeroe. In Amerika bracht Nancy Reagan de nationale veiligheid in gevaar door maar al te graag naar haar astroloog te luisteren. En nu blijkt Hillary Clinton 's avond met tante Eleanor te babbelen.

Dit terwijl de mannelijke politieke leiders die zich door hun eigen God laten leiden, ons kennelijk geen angst inboezemen. Niemand maakte zich zorgen toen Ronald Reagan Michael Jackson een 'inspiratiebron' noemde en toen George Bush nieuwe energie voor de Golfoorlog uit Robert Bly's 'terug naar de mannelijke oerkracht'-mythologie putte.

Zouden vrouwen dan toch van nature meer ontvankelijk zijn voor vreemde invloeden en gevaarlijke ideologieën, of is het beeld van de 'hysterische vrouw' gewoon een effectief argument in een politieke wereld waarin mannen nog altijd de overgrote macht hebben?

Volgens Frans Verhagen had Hillary Clinton haar 'foute keuzes' kunnen voorkomen als ze de les van Richard Nixon beter had geleerd: 'leg alles op tafel en zit het uit.' Maar ook al zijn Hillary's politieke sprongen niet altijd verstandig geweest, deze vallen in het niet bij de corruptie van Watergate en de Iran-Contra affaire. Niet voor niets haalde Amerika opgelucht adem toen Reagan aan de ziekte van Alzheimer bleek te lijden. Hij sprak dus toch de waarheid toen hij meende zich niets van de Iran-Contra affaire te kunnen herinneren.

Nu de emancipatiebewegingen van vrouwen, etnische minderheden en homoseksuelen een vroege top lijken te hebben bereikt, begint de terugslag, de onvermijdelijke backlash. De afkeer die de Clintons bij veel conservatieve Amerikanen oproept wordt niet zozeer veroorzaakt door Bills weke persoonlijkheid of zijn seksuele uitspattingen, maar door de 'nieuwe' wereld die zijn vrouw Hillary belichaamt.

EIGENLIJK is er weinig 'nieuws' aan die wereld - sommigen zouden haar zelfs al achterhaald noemen. Maar de nostalgie naar de 'oude' wereld, het vertrouwde patriarchaat waarin ieder nog zijn en vooral haar plaats wist, maakt menig westerling wantrouwend ten opzichte van sociale veranderingen.

Alleen Frans Verhagen weet er een draai aan te geven die de emancipatie lijkt te bevorderen: 'Meisjes, kom op voor je eigen carrière' Maar wordt het geen tijd dat de jongetjes eindelijk hun lesje leren.

Jaap Kooijman

De auteur studeerde amerikanistiek en is als onderzoeker in opleiding verbonden aan het Roosevelt Study Center in Middelburg.